Pípò láìléwu àti afẹ́fẹ́ tó mọ́

Ewu pàtàkì: eruku

Ewu pàtàkì fún ìgbà pípẹ́ nínú iṣẹ́ glaze (ìdán amọ̀) ni eruku, ju gbogbo rẹ̀ lọ eruku silica crystalline tí a ń mí sínú (respirable crystalline silica): àwọn wóró quartz tàbí cristobalite (àwọn ìrísí kirisita ti silica) tí ó kéré tó láti dé inú ẹ̀dọ̀fóró lọ́hùn-ún. Silica kirisita lè jẹ́ nǹkan bí 10 sí 60% ìwúwo glaze gbígbẹ, àti pé ọ̀pọ̀ jù lọ amọ̀ (àyàfi kaolin) àti ọ̀pọ̀ feldspar náà ní quartz kíkúnná nínú. Health and Safety Executive (HSE) ti UK sọ pé eruku yìí "kúnná gidigidi, a kò sì lè rí i lábẹ́ ìmọ́lẹ̀ lásán", nítorí náà yàrá tí ó dàbí ẹni pé ó mọ́ kì í ṣe ẹ̀rí pé afẹ́fẹ́ rẹ̀ mọ́.

Bí a bá ń mí i sínú fún ìgbà pípẹ́, ó lè fa silicosis (àrùn ẹ̀dọ̀fóró), àrùn ẹ̀dọ̀fóró tí HSE pè ní "líle, tí kò sì ṣeé yí padà", tí ó sì lè "fa àbùkù ara títí láé àti ikú ní kùtùkùtù". Ó tún lè fa COPD (chronic obstructive pulmonary disease: bronchitis fún ìgbà pípẹ́ àti emphysema), èyí tí sìgá mímu ń mú burú sí i. IARC, ilé iṣẹ́ àrùn jẹjẹrẹ ti World Health Organization, fi silica kirisita tí a mí sínú sí Group 1, "ó ń fa àrùn jẹjẹrẹ nínú ènìyàn".

Silica kì í di èéfín nínú kiln, glaze tútù kì í sì í ṣe ewu fún mímí àyàfi tí a bá fín in: ìkùukùu ìfín ń gbé silica, ó sì ń gbẹ di eruku (ẹ wo Fífín glaze, nísàlẹ̀). Àkókò láti ṣọ́ra ni ìgbà tí ohun èlò bá gbẹ: ṣíṣí àpò, wíwọ̀n, rírú lulú sínú omi, àti kíkó ohun tó dà sílẹ̀, ohun tí ìfín fọ́n ká àti ẹrẹ̀ glaze nù lẹ́yìn tí wọ́n ti gbẹ padà di eruku.

Ìwọ̀n ààlà ìfarakàn

Àwọn òfin ibi iṣẹ́ fi ìwọ̀n ààlà ìfarakàn (exposure limit) lélẹ̀: silica tí ó pọ̀ jù lọ tí òṣìṣẹ́ kan lè mí sínú, ní ìpíndọ́gba ọjọ́ iṣẹ́ wákàtí 8, ní milligram (mg) tàbí microgram (µg, ìdá ẹgbẹ̀rún kan milligram) nínú mítà oníkùbù kan afẹ́fẹ́.

Àwọn ojú-ìwé kan sọ 0.025 mg/m³ fún Australia, ṣùgbọ́n ààlà ìjọba ṣì jẹ́ 0.05. Ọ̀nàkọnà, ìmọ̀ràn kan náà ni: ẹ jẹ́ kí eruku kéré tó bí ẹ ti lè ṣe é.

Àwọn orílẹ̀-èdè ọmọ ẹgbẹ́ EU mélòó kan fi ààlà tí ó kéré ju ti EU lélẹ̀. Ààlà ibi tí ẹ ń gbé, òfin tí ó fi í lélẹ̀ àti àjọ orílẹ̀-èdè fún ààbò níbi iṣẹ́:

Ààlà ibi iṣẹ́ nìwọ̀nyí. Wọ́n de àwọn agbanisíṣẹ́, nítorí náà kò sí ẹni tí ń ṣàyẹ̀wò amọ̀kòkò tí ó ń dá ṣiṣẹ́ nílé, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé àwọn ilé iṣẹ́ amọ̀ àwùjọ àti ilé ìwé tí wọ́n ní òṣìṣẹ́ sábà máa ń wà lábẹ́ wọn (ẹ ṣàyẹ̀wò òfin àdúgbò yín). Eruku kan náà ni nílé, àwọn ààlà náà sì fi bí ewu náà ti tó hàn: ìdá mílíọ̀nù kan gram 25 sí 100 nínú mítà oníkùbù kọ̀ọ̀kan afẹ́fẹ́, ní ìpíndọ́gba ọjọ́ kan.

Ó fẹ́rẹ̀ẹ́ jẹ́ pé kò sí ẹni tí ó tíì wọn eruku nínú ilé iṣẹ́ amọ̀ àwọn tí ń ṣe é fún ìgbádùn, nítorí náà a dábàá pé kí ẹ ka gbogbo iṣẹ́ lulú gbígbẹ sí iṣẹ́ eléruku.

Àwọn àṣà tó ṣe pàtàkì jù

Ọ̀pọ̀ jù lọ ààbò ń wá láti inú àṣà, kì í ṣe irinṣẹ́. Ìmọ̀ràn HSE fún àwọn ilé iṣẹ́ amọ̀ bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú yíyẹra fún lulú, ó sì ń sọ̀kalẹ̀ láti ibẹ̀.

Ẹ yẹra fún lulú níbi tí ẹ bá ti lè ṣe é

• Ẹ ra glaze tí a ti pò nígbà tí ó bá bá iṣẹ́ yín mu. Àbá àkọ́kọ́ HSE ni "Ẹ ra glaze tí ó ṣetán fún lílò, nígbà tí ó bá ṣeé ṣe", tàbí èyí tí ó jẹ́ wóró tàbí ẹrẹ̀ (slurry).
• Ẹ yan àwọn ìlànà tí ó láìléwu jù. HSE dábàá "glaze tí silica kirisita inú wọn kéré ju ti àwọn mìíràn lọ". Digitalfire dábàá frit (gíláàsì tí ilé iṣẹ́ ṣe, tí a lọ̀ di lulú, tí ó ń yọ́ nínú omi kéré púpọ̀ ju ohun èlò tútù lọ) dípò barium carbonate tútù, àti stain (àwọ̀ seramiki tí ilé iṣẹ́ ṣe) dípò manganese, cobalt tàbí nickel púpọ̀ fún dúdú.

Nígbà tí ẹ bá ń lo lulú

• Ẹ bù ú pẹ̀lẹ́pẹ̀lẹ́. HSE sọ pé kí ẹ "Da/bù ú pẹ̀lẹ́pẹ̀lẹ́ láti inú àpò" kí ẹ sì yẹra fún àwọn àpótí ńlá, jíjìn, kí eruku má baà ní ibi jíjìn láti jábọ́ sí.
• Ẹ fi ìdérí sí i nígbàkúùgbà tí ẹ kò bá ń lo àpótí kan, títí kan láàárín òṣùwọ̀n àti garawa.
• Ẹ ṣiṣẹ́ kúrò níbi tí afẹ́fẹ́ ti ń fẹ́. Ẹ wọ̀n kúrò ní ẹ̀gbẹ́ ilẹ̀kùn, fèrèsé àti ọ̀nà tí èèyàn ń gbà, kí ẹ sì jẹ́ kí àwọn ẹlòmíràn má wọ yàrá náà.
• Ẹ fi lulú sínú omi. A dábàá pé kí ẹ kọ́kọ́ bu omi sínú garawa kí ẹ wá fi lulú sí i pẹ̀lẹ́pẹ̀lẹ́, dípò kí ẹ da omi lé òkìtì gbígbẹ. Àṣà tí ọ̀pọ̀ ń tẹ̀lé ni èyí, kì í ṣe òfin láti inú àwọn orísun.
• Ẹ fi ohun ìrúnkan rú u, kì í ṣe ọwọ́ yín, kí ẹ sì wọ ìbọ̀wọ́.
• Ẹ jẹ́ kí ó wà ní tútù. Ẹ kó ohun tútù tí ó dà sílẹ̀ nù "kí wọ́n má baà gbẹ", kí ẹ sì pa àjẹkù tútù mọ́ sínú àpótí tí afẹ́fẹ́ kò lè wọ̀.
• Ẹ ṣọ́ àwọn àpò. Àpò ń gbé eruku lára lóde. Ẹ ká àwọn tí ó ti ṣófo pẹ̀lẹ́pẹ̀lẹ́, kí ẹ sì fi wọ́n sínú àpò kí ẹ tó dà wọ́n nù.
• Ẹ tọ́jú lulú ní bíbò, kúrò lórí ilẹ̀ àti kúrò níbi tí èèyàn ń rìn.

Ètò yíyàn tí ó bọ́gbọ́n mu

1. Ẹ ra glaze tútù tí a ti pò, kí ẹ sì fi lulú sílẹ̀.
2. Ẹ pò láti inú lulú lábẹ́ ìbòrí tí afẹ́fẹ́ ń fà jáde, tàbí níta nígbà tí afẹ́fẹ́ kò fẹ́, kúrò lọ́dọ̀ àwọn ẹlòmíràn; ẹ wọ respirator (ìbòjú èémí) ní ọ̀nà méjèèjì.
3. Nínú ilé láìsí ìbòrí: respirator, bíbù pẹ̀lẹ́pẹ̀lẹ́, ìdérí lórí, àti kíkó nǹkan nù ní tútù lẹ́sẹ̀kẹsẹ̀.

Àbá wa ni ètò yìí, tí a gbé ka ìlànà HSE ti yíyẹra fún lulú lákọ̀ọ́kọ́. Fún wíwọ̀n àti pípò ní ìgbésẹ̀ kọ̀ọ̀kan, ẹ wo Bí a ṣe ń ṣe glaze.

Respirator

Respirator (ìbòjú èémí) jẹ́ ìbòjú tí a fọwọ́ sí pé ó ń sẹ́ àwọn wóró kíkúnná kúrò nínú afẹ́fẹ́ tí ẹ ń mí. Ó ń ṣiṣẹ́ nìkan nígbà tí ó bá dì mọ́ ojú yín dáadáa, ó sì ń ti àṣà rere lẹ́yìn dípò kí ó rọ́pò wọn.

Àwọn ìpele ní agbègbè kọ̀ọ̀kan

Ìpele gíga ń sẹ́ ìpín tí ó pọ̀ jù nínú àwọn wóró kíkúnná. Àwọn orísun kò fohùn ṣọ̀kan lórí ohun tí P3 ti Australia ń sẹ́ (ó kéré tán 99%, tàbí ó kéré tán 99.95%), nítorí náà ẹ ra ìpele tí a fọwọ́ sí tí wọ́n ń tà ní agbègbè yín. Ìbòjú ìdajì tí a lè tún lò (tí ó bo imú àti ẹnu, pẹ̀lú àsẹ́ tí a lè pààrọ̀) tí a fi àsẹ́ P100 sí (P3 lẹ́yìn òde US) jẹ́ yíyàn tí ọ̀pọ̀ ń lò nínú ilé iṣẹ́ amọ̀.

Bí ó ṣe bá ojú mu àti bí ó ṣe dì

Ìbòjú tí ó ń jò ń jẹ́ kí eruku wọlé ní ẹ̀gbẹ́ rẹ̀, ìpele yòówù kí ó jẹ́. HSE kìlọ̀ pé irùngbọ̀n kúkúrú àti irùngbọ̀n "ń mú kí ó di aláìṣeéṣe láti rí ìdìmọ́ tí ó dára".

• Ẹ fá irùngbọ̀n kété kí ẹ tó ṣiṣẹ́. Ìtọ́sọ́nà yàtọ̀ lórí bí "fífá mọ́" ti gbọ́dọ̀ jẹ́ tuntun tó. Olùṣe kan ní UK, tí ó tọ́ka sí HSE, sọ pé kí a fá a láàárín wákàtí 8 kí iṣẹ́ tó bẹ̀rẹ̀. Ìlànà àyẹ̀wò ìbámu ti Australia àti New Zealand béèrè fún fífá kí àyẹ̀wò ìbámu tó wáyé, "ní pàtàkì láàárín wákàtí 12". Fífá kété kí ẹ tó ṣiṣẹ́ tẹ́ méjèèjì lọ́rùn.
• Bí ẹ bá fẹ́ máa ní irùngbọ̀n, respirator oníná (PAPR: ìbòrí orí tàbí àṣíborí pẹ̀lú fáànù tí ń pèsè afẹ́fẹ́ tí a ti sẹ́) tí kò dì mọ́ ojú kò nílò ìdìmọ́ ojú.
• Ẹ yan ìwọ̀n tó tọ́. Àìbámu jẹ́ ìdí pàtàkì fún jíjò. Àwọn ibi iṣẹ́ ń lo àyẹ̀wò ìbámu (fit test), àyẹ̀wò pé ìbòjú kan pàtó dì mọ́ ojú ẹnìkan pàtó. Nílé, a dábàá pé kí ẹ tẹ̀lé ìtọ́ni olùṣe fún ṣíṣàyẹ̀wò ìdìmọ́ nígbàkúùgbà tí ẹ bá wọ̀ ọ́.

Lójú tiwa, ìbámu ṣe pàtàkì ju ìpele lọ: N95, FFP2 tàbí P2 tí ó bá ojú mu dáadáa sábà máa ń ṣe dáadáa ju P100 tí kò dì mọ́ ojú lọ.

Ìgbà tí ẹ ó wọ̀ ọ́

HSE sọ pé respirator "kì í sábà pọndandan" níbi tí wíwọ̀n àti pípò bá ti ń wáyé nínú àhámọ́ tí afẹ́fẹ́ ń fà jáde, ṣùgbọ́n "ó lè pọndandan fún àtúnṣe àti ìmọ́tótó". Ọ̀pọ̀ jù lọ ilé iṣẹ́ amọ̀ nílé kò ní àhámọ́, nítorí náà a dábàá pé kí ẹ wọ̀ ọ́ (ó kéré tán N95, FFP2 tàbí P2; P100, FFP3 tàbí P3 dára jù) nígbàkúùgbà tí ẹ bá ń:

• ṣí àpò tàbí da lulú jáde;
• wọn lulú tí ẹ sì ń rú wọn sínú omi;
• ha, fi ìyanrìn pa tàbí lọ glaze gbígbẹ tàbí bisque (ìsun àkọ́kọ́);
• ṣe ìmọ́tótó gbígbẹ èyíkéyìí, tàbí da ohun inú ẹ̀rọ ìfàmọ́ra eruku (vacuum) nù;
• fín glaze (nínú àgọ́ ìfín: ẹ wo nísàlẹ̀).

Ohun tí kì í ṣe respirator

• Ìbòjú iṣẹ́ abẹ, ìbòjú aṣọ àti ìbòjú "eruku ìdààmú" (nuisance dust) tí kò ní àmì NIOSH, EN 149 tàbí AS/NZS 1716. A kò ní gbára lé wọn fún eruku glaze.
• Respirator eruku "kò ní dáàbò bò yín lọ́wọ́ gáàsì, èéfín olómi" (OSHA), nítorí náà kò ṣe nǹkankan fún èéfín kiln.
• Ẹ tọ́jú tiyín: OSHA ṣàkíyèsí pé respirator tí ó dọ̀tí tàbí tí a ṣì lò "lè di ewu". Ẹ tọ́jú rẹ̀ ní mímọ́, kúrò lọ́dọ̀ aṣọ iṣẹ́ eléruku.

Ìmọ́tótó, aṣọ àti ọwọ́

Eruku tí ó bà lé ilẹ̀, bẹ́ǹṣì àti aṣọ ń padà sínú afẹ́fẹ́ nígbàkúùgbà tí a bá rú u sókè. Lẹ́yìn mímú nǹkan pẹ̀lẹ́pẹ̀lẹ́, ìmọ́tótó ní tútù ni àṣà tí ó wúlò jù tí ẹ lè ní.

Ẹ ṣe ìmọ́tótó ní tútù

• Ẹ fi omi nu ilẹ̀ àti ibi iṣẹ́. University of Utah dámọ̀ràn fífi omi nu ilẹ̀ àti ibi iṣẹ́ lójoojúmọ́, HSE sì ní kí àwọn ibi iṣẹ́ fọ̀ nǹkan ní òpin ọjọ́ kọ̀ọ̀kan. Nílé, a dábàá pé kí ẹ nu nǹkan àti ilẹ̀ lẹ́yìn ìgbà pípò kọ̀ọ̀kan.
• Ẹ má ṣe gbá ilẹ̀ ní gbígbẹ, ẹ má ṣe fi búrọ́ọ̀ṣì gbá a ní gbígbẹ, ẹ má sì ṣe lo afẹ́fẹ́ tí a fún pọ̀ (compressed air) láé. OSHA kà wọ́n léèwọ̀ níbi tí wọ́n bá ti ń fi kún ìfarakàn, HSE sì sọ pé kí a má ṣe fi búrọ́ọ̀ṣì gbá tàbí fẹ́ eruku kúrò lára awọ tàbí aṣọ láé.
• Ẹ lo vacuum kìkì èyí tí a ṣe fún eruku kíkúnná tí ó léwu: HEPA ní US (àsẹ́ tí ó ń mú ó kéré tán 99.97% àwọn wóró tí fífẹ̀ wọn jẹ́ 0.3 µm), tàbí ó kéré tán dust Class M ní UK àti EU. Níbòmíràn, ẹ wá ìwọ̀n tí ó jọra. Vacuum ilé iṣẹ́ lásán àti ti ilé kò ní irú ìwọ̀n bẹ́ẹ̀, a kò sì ní lò wọ́n, nítorí eruku kíkúnná lè gba inú wọn kọjá kí ó sì jáde láti ibi tí afẹ́fẹ́ ti ń jáde. Ẹ wọ respirator yín láti da ohun inú rẹ̀ nù.

Aṣọ, oúnjẹ àti ọwọ́

• Ẹ wọ aṣọ tí ẹ ń lò nínú ilé iṣẹ́ amọ̀ nìkan, tí a hun pọ̀ dáadáa tí kì í dá eruku dúró, kí ẹ sì máa fọ̀ wọ́n léraléra (Utah dábàá lọ́sọ̀ọ̀sẹ̀), lọ́tọ̀ sí aṣọ yòókù. HSE ṣàkíyèsí pé aṣọ eléruku ń bá a lọ láti mú yín farakàn eruku lẹ́yìn tí iṣẹ́ ti parí, nítorí náà a dábàá pé kí ẹ pààrọ̀ aṣọ kí ẹ tó wọ inú ìyókù ilé.
• Kò sí jíjẹ, mímu tàbí mímu sìgá nínú ilé iṣẹ́ amọ̀. Bí Digitalfire ṣe sọ ọ́, "ẹnìkan kò gbọdọ̀ ṣì barium carbonate mú fún ṣúgà orí tábìlì nígbà tí ó ń ṣe kọfí". Ẹ kọ orúkọ sí gbogbo àpótí.
• Ẹ fọ ọwọ́ yín kí ẹ tó jẹun, mu nǹkan, mu sìgá tàbí lo ilé ìgbọ̀nsẹ̀, kí ẹ sì fọ abẹ́ èékánná yín. Ẹ lo omi lílọ́wọ́rọ́ àti ọṣẹ tí kò le dípò ohun ìfọ̀ tí ń ha awọ.

Fún pípa eruku àti ohun èlò mọ́ kúrò lọ́dọ̀ àwọn ọmọdé àti ẹranko ilé, ẹ wo Ẹ má ṣe fi májèlé pa ìdílé yín.

Ìfàfẹ́fẹ́ jáde níbi iṣẹ́ àti fífín glaze

Ìfàfẹ́fẹ́ jáde níbi iṣẹ́

Ìfàfẹ́fẹ́ jáde níbi iṣẹ́ (local exhaust ventilation, LEV) ń mú eruku níbi tí ó ti ń jáde: ìbòrí tàbí àhámọ́ lórí iṣẹ́ náà, pẹ̀lú fáànù tí ń fa afẹ́fẹ́ kúrò lójú yín àti jáde kúrò nínú ilé. Wíwọ̀n ni ibi tí ọ̀pọ̀ jù lọ eruku ti ń jáde, nítorí náà HSE ṣàpèjúwe ibùdó wíwọ̀n tí a sé mọ́ tí ó ní ẹnu kékeré níwájú, Digitalfire sì ṣàpèjúwe ìbòrí oníhò gígùn lókè òṣùwọ̀n. Bí ẹ bá ní ọ̀kan, ìmọ̀ràn HSE fún ibi iṣẹ́ kàn án:

• ẹ gbé e kúrò ní ẹ̀gbẹ́ ilẹ̀kùn, fèrèsé àti ọ̀nà tí èèyàn ń gbà, nítorí afẹ́fẹ́ tí ń fẹ́ ń bà á jẹ́;
• ẹ jẹ́ kí afẹ́fẹ́ ìrọ́pò (make-up air) tí ó mọ́ wọlé (afẹ́fẹ́ tuntun tí ń rọ́pò èyí tí fáànù ń mú jáde, láti àlàfo ilẹ̀kùn, fèrèsé tàbí ihò ìwọlé afẹ́fẹ́);
• ẹ darí afẹ́fẹ́ tí ń jáde síta, kúrò ní ẹ̀gbẹ́ ilẹ̀kùn, fèrèsé àti ibi tí afẹ́fẹ́ ti ń wọlé;
• ẹ ṣàyẹ̀wò pé ó wà ní títàn àti pé ó ń ṣiṣẹ́ kí ẹ tó bẹ̀rẹ̀.

Kò sí orísun tí ó fún wa ní ìwọ̀n ìṣàn afẹ́fẹ́ fún ìbòrí ilé. Láìsí ìbòrí, ẹ gbára lé mímú nǹkan pẹ̀lẹ́pẹ̀lẹ́, respirator àti ìmọ́tótó ní tútù.

Fífín glaze

HSE kìlọ̀ pé fífín "lè mú ìkùukùu tí ó ní RCS jáde" (eruku silica crystalline tí a ń mí sínú), àti pé "ìkùukùu glaze ń gbẹ kíákíá ó sì ń di eruku". Gbogbo orísun tí a rí sọ pé kí a fín nìkan nínú àgọ́ ìfín tí afẹ́fẹ́ ń fà jáde.

• HSE fẹ́ àhámọ́ tí a ń fa afẹ́fẹ́ rẹ̀ jáde àti, "níbi tí ó bá ṣeé ṣe, àgọ́ tí ó ní omi lẹ́yìn", èyí tí ó ń fi omi mú ohun tí ìfín fọ́n ká.
• Ẹ lo tábìlì yíyí nínú àgọ́ náà, ẹ wọ ìbọ̀wọ́ nitrile àti respirator, kí ẹ sì nu àgọ́ náà àti àsẹ́ rẹ̀ kí ohun tí ìfín fọ́n ká tó gbẹ.
• Fífi búrọ́ọ̀ṣì gbá eruku kúrò lára bisque kí a tó fi glaze sí i náà ń mú eruku jáde; a dábàá kànìnkànìn tí ó rin dípò rẹ̀.

Ìfèéfín kiln jáde

Ohun tí ìsun ń tú jáde

Gbogbo ìsun ló ń tú èéfín jáde, kódà pẹ̀lú amọ̀ lásán. Omi àti carbon dioxide ń jáde, pẹ̀lú "carbon monoxide díẹ̀" láti inú ohun ẹlẹ́ran-ara tí ń jóná, Dave Finkelnburg, tí ó ń kọ̀wé nínú Ceramics Monthly, sì pe ewu carbon monoxide ní "ewu tí ó súnmọ́ jù lọ". Carbon monoxide (CO) jẹ́ gáàsì tí ń fi oxygen du ara, tí ń fa àárẹ̀, ẹ̀fọ́rí àti òyì. Sulfur nínú ball clay àti amọ̀ stoneware ń fún ìsun bisque ní òórùn ẹyin bíbàjẹ́, èéfín sulfur sì ń jó ojú, imú àti ẹ̀dọ̀fóró.

Àwọn ohun èlò glaze ń fi kún un. Àwọn oxide irin kan ń di èéfín, "ní pàtàkì copper, zinc, manganese", èyí tí ó lè fa ibà èéfín irin (metal fume fever), àìsàn tí ó ní òtútù àti ibà. Òjé (lead, Pb) "léwu ní pàtàkì", University of Utah sọ, nítorí ó "ń di èéfín ní ìwọ̀n ooru tí ó kéré díẹ̀": bí a bá sun ún dé ìwọ̀n ooru stoneware, "òjé náà yóò di èéfín". Fluorspar, cryolite àti lepidolite ń tú àwọn àdàpọ̀ fluorine jáde. Kò sí ẹni tí ó tíì tẹ ìwọ̀n láti inú kiln ilé jáde, nítorí náà a dábàá pé kí ẹ máa fa èéfín gbogbo ìsun jáde.

Downdraft vent

Downdraft vent jẹ́ ẹ̀rọ fáànù kékeré tí a so mọ́ kiln. Ó ń fa afẹ́fẹ́ díẹ̀ jáde láti inú yàrá ìsun, ó ń fi afẹ́fẹ́ yàrá là á, ó sì ń gbé e gba inú páìpù lọ síta, ó ń mú èéfín kí wọ́n tó dé inú yàrá. Skutt, olùṣe kiln, sọ pé gbogbo olùṣe kiln ló dámọ̀ràn rẹ̀.

• Ó nílò afẹ́fẹ́ ìrọ́pò. EnviroVent 2 ti Skutt ń rán ẹsẹ̀ bàtà oníkùbù 140 (nǹkan bí 4 m³) afẹ́fẹ́ síta ní ìṣẹ́jú kọ̀ọ̀kan, iye kan náà sì gbọ́dọ̀ padà wọlé.
• Ó ń mú "èéfín eléwu nìkan kúrò, kì í ṣe ooru" (Skutt), ó sì yẹ kí ó máa ṣiṣẹ́ láìgbára lé ẹ̀rọ ìgbóná àti ìtutù ilé.
• Ẹ darí páìpù rẹ̀ síta, kúrò ní ẹ̀gbẹ́ fèrèsé, ilẹ̀kùn àti ibi tí afẹ́fẹ́ ti ń wọlé. Finkelnburg dámọ̀ràn fáànù squirrel-cage (centrifugal), kì í ṣe fáànù abẹ̀bẹ̀.
• Àwọn òfin àdúgbò kan béèrè fún vent kiln, nítorí náà ẹ ṣàyẹ̀wò tiyín.

Hood vent (ìbòrí lókè kiln) ni ọ̀nà mìíràn. Ó ń fa èéfín tí ó sá jáde pẹ̀lú afẹ́fẹ́ yàrá púpọ̀, ṣùgbọ́n kò fa nǹkankan láti inú kiln, ó sì tún nílò afẹ́fẹ́ ìrọ́pò.

Ibi tí ẹ ó gbé kiln sí

• A dábàá gáréèjì, ilé kékeré lẹ́yìn ilé tàbí yàrá tí a yà sọ́tọ̀ fún kiln dípò ibi tí èèyàn ń gbé, àti èyí tí ẹ lè sé mọ́ kúrò lọ́dọ̀ àwọn ọmọdé àti ẹranko ilé, gẹ́gẹ́ bí Skutt ti gbani nímọ̀ràn.
• Àyè. Àwọn orísun yàtọ̀: Skutt sọ pé ó kéré tán 18 íǹṣì (46 cm) kúrò lára ògiri tàbí ohun tí ó lè jóná (combustible) èyíkéyìí, nígbà tí CIRMA, ilé iṣẹ́ ìdánilójú kan ní Connecticut, dábàá ẹsẹ̀ bàtà 3 (0.9 m) kúrò lára ohunkóhun tí ó lè jóná. Ẹ tẹ̀lé ìwé ìtọ́ni kiln yín; bí kò bá sí, ẹ fi 18 íǹṣì sílẹ̀ kúrò lára ògiri àti ẹsẹ̀ bàtà 3 kúrò lára ohunkóhun tí ó lè jóná.
• Ilẹ̀. Ẹ lo ilẹ̀ tí kò lè jóná bíi kọnkéré tàbí táílì seramiki, kì í ṣe igi, kápẹ́ẹ̀tì tàbí vinyl láé. Ẹ pa pákó, bébà àti àwọn olómi tí ń jóná mọ́ kúrò lẹ́gbẹ̀ẹ́ kiln.
• Iná mànàmáná. CIRMA dámọ̀ràn ìlà iná tí ó jẹ́ ti kiln nìkan, kò sí okùn ìfàgùn tàbí ohun ààbò ìgbì iná (surge protector), yíyọ ọ́ kúrò lára iná láàárín ìsun kan sí òmíràn, àti ohun ìpaná láàárín ẹsẹ̀ bàtà 25 (7.6 m).
• Ooru yàrá. Skutt sọ pé kí ẹ jẹ́ kí yàrá wà nísàlẹ̀ 38 °C (100 °F), bí bẹ́ẹ̀ kọ́ ẹ̀rọ ìdarí lè pa kiln. Bí vent kò ti ń mú ooru kúrò, yàrá kékeré lè nílò fáànù pẹ̀lú. Ẹ má ṣe jẹ́ kí orí ẹ̀rọ ìfọ́nmi ìpaná àti ẹ̀rọ ìmọ̀ ooru wà ní tààrà lókè kiln.
• Ẹ̀rọ ìkìlọ̀ carbon monoxide. A kò rí òfin tí ó béèrè fún un fún kiln oníná mànàmáná, ṣùgbọ́n ohun ẹlẹ́ran-ara tí ń jóná ń mú CO jáde, nítorí náà ẹ̀rọ ìkìlọ̀ nínú yàrá kiln àti àwọn yàrá tí ó wà lẹ́gbẹ̀ẹ́ rẹ̀ jẹ́ ìgbésẹ̀ tí ó bọ́gbọ́n mu, tí kò sì wọ́n (ẹ wo Ẹ má ṣe fi májèlé pa ìdílé yín).

Raku ń mú èéfín àti CO púpọ̀ jáde; Utah gbani nímọ̀ràn láti ṣe é níta, kúrò ní ibi tí afẹ́fẹ́ ti ń wọlé àti fèrèsé. Fún ìsun fúnra rẹ̀, ẹ wo Sísun nínú kiln tí kò díjú.

Àwọn ohun èlò tí ó nílò ìṣọ́ra jù

Ọ̀pọ̀ jù lọ ohun èlò glaze, títí kan silica, amọ̀, feldspar àti frit, jẹ́ ewu eruku ní pàtàkì, èyí tí àwọn àṣà tí a sọ lókè ń ṣàkóso. Àkójọ tí ó kúrú jù jẹ́ olóró fúnra wọn, nípa mímí, gbígbé mì tàbí fífara kan awọ. Digitalfire fi kún un pé stain sábà máa ń láìléwu púpọ̀ ju oxide tútù lọ, àti pé "a lè fi ohun èlò èyíkéyìí ṣe glaze tí kò dọ́gba tí ó ń tú irin olóró jáde": ààbò oúnjẹ dá lórí gbogbo ìlànà, kì í ṣe lórí ohun èlò kan.

Ẹgbẹ́ IARC (IARC group) jẹ́ ìpínsísọ̀rí àrùn jẹjẹrẹ: Group 1 túmọ̀ sí "ó ń fa àrùn jẹjẹrẹ nínú ènìyàn", Group 2A "ó ṣeé ṣe gidigidi kí ó fa àrùn jẹjẹrẹ nínú ènìyàn", Group 2B "ó lè ṣeé ṣe kí ó fa àrùn jẹjẹrẹ nínú ènìyàn", àti Group 3 "a kò lè pín in sí ẹgbẹ́ kan nípa bí ó ṣe ń fa àrùn jẹjẹrẹ nínú ènìyàn", èyí tí ó túmọ̀ sí pé ẹ̀rí kò tó láti dájọ́ ní ọ̀nà kankan.

Borax, boric acid, soda ash àti potash ń yọ́ nínú omi, nítorí náà a kà wọ́n sí èyí tí ó ṣeé ṣe jù kí ara fà mu láti inú awọ tí ó ti ya tàbí kí a gbé mì láti ọwọ́ tí a kò fọ̀.

Bí ìlànà kan bá béèrè fún barium carbonate tútù, manganese púpọ̀, tàbí ohun èlò òjé (Pb) tàbí cadmium èyíkéyìí, ẹ wá ẹ̀yà tí ó ń lo frit tàbí stain dípò rẹ̀. Glazecalc lè fi kẹ́mísírì ti àkọ́kọ́ àti ti àyípadà wé ara wọn; lẹ́yìn náà ẹ dán glaze tuntun náà wò.

Ìbọ̀wọ́, awọ àti ojú

Awọ

• Ẹ wọ ìbọ̀wọ́ fún glaze tútù tàbí gbígbẹ; Utah sọ pé "a gbọ́dọ̀ wọ̀ wọ́n". HSE dárúkọ nitrile fún fífín. Kò sí orísun tí ó fi àwọn ohun tí a fi ń ṣe ìbọ̀wọ́ wé ara wọn, nítorí náà a dábàá nitrile fún gbogbo iṣẹ́ glaze.
• Ìpara ààbò kì í ṣe ìbọ̀wọ́. HSE: "'Ìpara ààbò' kì í ṣe 'ìbọ̀wọ́ olómi'".
• Eruku silica àti iṣẹ́ omi méjèèjì ń fa contact dermatitis (awọ pupa, tí ń dun ni, tí ó ya), awọ tí ó ya sì ń jẹ́ kí ohun èlò wọlé. Ẹ fi omi lílọ́wọ́rọ́ àti ọṣẹ tí kò le wẹ̀, kí ẹ sì lo ìpara lẹ́yìn iṣẹ́.
• Ẹ bo ojú ọgbẹ́. Fún àpẹẹrẹ, a kò rò pé àwọn àdàpọ̀ barium ń gba inú awọ tí kò fara pa kọjá, ṣùgbọ́n wọ́n lè gba inú awọ tí ó ti ya.

Ojú

• Ẹ wọ gíláàsì ààbò nígbà tí ẹ bá ń lọ àwọn ohun tí a ti fi glaze sí. A tún dábàá rẹ̀ nígbà tí ẹ bá ń da lulú jáde.
• Wíwo inú kiln gbígbóná. Kiln ń tú ìtànṣán infrared (ooru tí ẹ kò lè rí) jáde tí "ó lè fa cataract". Ìwọ̀n dúdú gíláàsì tí a fọwọ́ sí fún IR tí a dámọ̀ràn yàtọ̀: 1.7 sí 3.0 (University of Utah) àti 2.0 sí 5.0 (University of Calgary). Ìwọ̀n dúdú 3 wà nínú méjèèjì; ẹ lo èyí tí ó dúdú jù bí àmì bá fara hàn nínú ìríran yín.

Kíka safety data sheet

Safety data sheet (SDS; àwọn àtijọ́ sọ MSDS) ni ìwé olùpèsè nípa ohun tí ó wà nínú ọjà kan, ewu rẹ̀ àti bí a ṣe ń mú un. Gbogbo ohun èlò tútù àti glaze ọjà ló yẹ kí ó ní ọ̀kan; ẹ wò ó lójú-ìwé ọjà náà tàbí kí ẹ béèrè lọ́wọ́ olùpèsè. Ó ní apá 16, méjì sì ṣe pàtàkì jù:

• Apá 2, Ìdánimọ̀ ewu (Hazard identification): ìpínsísọ̀rí, ọ̀rọ̀ àmì (signal word) bíi "Danger" (Ewu), àwòrán àmì (pictogram: àmì ìkìlọ̀ kéékèèké) àti àwọn gbólóhùn ewu.
• Apá 8, Ìṣàkóso ìfarakàn àti ààbò ara ẹni (Exposure controls and personal protection): ìwọ̀n ààlà ìfarakàn, ìṣàkóso ẹ̀rọ (engineering controls) tí a nílò (ìfàfẹ́fẹ́ àti ìfàjáde) àti irinṣẹ́ ààbò tí a ó wọ̀.

Àwọn àwòrán àmì àti gbólóhùn ewu wá láti inú GHS (Globally Harmonized System), ètò àgbáyé fún kíkọ àmì sí kẹ́míkà. Fún àpẹẹrẹ, borax ní àwòrán àmì ewu ìlera GHS08, ọ̀rọ̀ àmì "Danger" àti gbólóhùn ewu H360FD, "ó lè ba agbára ìbímọ jẹ́; ó lè pa ọmọ inú oyún lára". Bí a ti mọ̀ ọ́n, SDS ní UK, EU, Australia àti New Zealand ń lo apá 16 kan náà.

• Ẹ ṣàyẹ̀wò irú silica. HSE kìlọ̀ pé silica kirisita "lè jẹ́ èyí tí a ṣì kọ ní 'amorphous silica'".
• "Not classified" (a kò pín in sí ẹgbẹ́ kankan) kì í ṣe "kò léwu". Glaze tí a ti parí tí kò ní àwòrán àmì kankan ṣì ń mú eruku silica jáde nígbà tí ó bá gbẹ.

Ìtọ́sọ́nà yìí kó ìmọ̀ràn tí a ti tẹ̀ jáde jọ, ṣùgbọ́n kò lè rọ́pò safety data sheet ohun èlò kan, ìwé ìtọ́ni kiln yín tàbí òfin àdúgbò yín. Níbi tí wọ́n bá ti yàtọ̀ sí ohun tí ẹ kà níbí, ẹ tẹ̀lé wọn.

Ìtọ́sọ́nà ìjọba ní agbègbè kọ̀ọ̀kan

Ìwọ̀nyí ni àwọn orísun àkọ́kọ́ tí ó yẹ jù láti kà. Ọ̀pọ̀ jù lọ ni a kọ fún ibi iṣẹ́, ṣùgbọ́n ìmọ̀ràn wọn bá ilé iṣẹ́ amọ̀ nílé mu dáadáa.

• United States: ìlànà silica ti OSHA (29 CFR 1910.1053) àti ìmọ̀ràn rẹ̀ fún àwọn tí ó yàn láti wọ respirator; ìkìlọ̀ silicosis ti NIOSH.
• United Kingdom: àwọn ìwé COSHH essentials ti HSE fún seramiki (COSHH ni àwọn òfin Control of Substances Hazardous to Health), ní pàtàkì CR1 lórí pípèsè glaze àti àwọ̀ àti CR5 lórí fífín wọn, àti ìpìlẹ̀ àyẹ̀wò ìbámu ti HSE.
• European Union: Directive (EU) 2017/2398 fi ààlà silica tí ó di dandan lélẹ̀; ààlà orílẹ̀-èdè ọmọ ẹgbẹ́ kọ̀ọ̀kan, àti àjọ orílẹ̀-èdè rẹ̀ fún ààbò níbi iṣẹ́, wà lábẹ́ Ìwọ̀n ààlà ìfarakàn, lókè. ECHA, European Chemicals Agency, ń tẹ ìpínsísọ̀rí jáde bíi ti àwọn borate.
• Australia: àwọn ojú-ìwé crystalline silica àti silicosis ti Safe Work Australia.
• New Zealand: WorkSafe New Zealand ló ń fi ìlànà ìfarakàn ibi iṣẹ́ lélẹ̀; ìtàn ìlànà silica ti MBIE fún wa ní àwọn ọjọ́ náà.
• Kiln: ìtọ́sọ́nà yàrá kiln ti Skutt, ìwé Orton àti CCSA lórí èéfín kiln, àti ju gbogbo rẹ̀ lọ ìwé ìtọ́ni kiln tiyín.

Àwọn orísun

• OSHA: 29 CFR 1910.1053, Respirable crystalline silica
• OSHA: 29 CFR 1910.134 Appendix D, Information for employees using respirators when not required
• OSHA: 29 CFR 1910.1200 Appendix D, Safety data sheets
• NIOSH: Silicosis alert (publication 92-107)
• HSE: COSHH essentials CR1, Glaze and colour preparation
• HSE: COSHH essentials CR5, Spraying glazes and colours
• HSE: Fit testing basics
• Safe Work Australia: Research on a lower workplace exposure standard for respirable crystalline silica
• Enviliance: Report 16612, Australia's June 2026 decision on the silica exposure standard
• MBIE (New Zealand): Work with engineered stone and materials containing crystalline silica, Annex III
• IARC: Monographs Volume 100C
• IARC: Volume 131, Cobalt, antimony compounds and weapons-grade tungsten alloy
• Science Media Centre Spain: IARC classifies talc (2024)
• ECHA: Risk Assessment Committee opinion on lithium carbonate, chloride and hydroxide (2021, PDF)
• PubChem: Cobalt carbonate, GHS classification, including its EU harmonised one
• ECHA: Risk Assessment Committee document on boric acid and borates
• Coslaw: EU introduces new CMR classifications under the 24th ATP to the CLP Regulation
• University of Utah EHS: Arts safety: ceramics
• University of Calgary: Ceramics health hazards
• Digitalfire: Toxicity
• Digitalfire: Kiln fumes
• Digitalfire: Barium and compounds toxicology
• Digitalfire: Manganese inorganic compounds toxicology
• JSP: What levels of protection do particulate filters provide?
• JSP: Why is a clean shave essential for a proper tight-fitting respirator seal?
• Skutt: Kiln room design and product specifications
• CIRMA: Kiln safety bulletin (2025)
• Ceramic Arts Network: Dave Finkelnburg, How and why to use a kiln vent
• CCSA and Orton: What is so bad about fumes?