Ẹ má ṣe fi májèlé pa ìdílé yín
Ohun tí ẹ ó ṣe bí ọmọdé tàbí ẹranko ilé bá gbé ohun èlò glaze mì, àti bí ẹ ó ṣe pa ohun èlò, eruku àti kiln mọ́ kúrò lọ́dọ̀ wọn kí èyí má baà ṣẹlẹ̀.
Bí ẹnì kan bá gbé nǹkan mì
Bí ọmọdé tàbí ẹranko ilé bá lè ti gbé ohun èlò glaze mì, mí i sínú tàbí dà á sára, ẹ pe nọ́ńbà ìrànlọ́wọ́ májèlé ti agbègbè yín nísinsìnyí, kódà bí ara wọn bá dà bí ẹni pé ó dá. Ẹ má ṣe dúró de àmì àìsàn. Bí ẹnì kan bá dákú, tí kò mí, tí ó ń mí pẹ̀lú ìnira tàbí tí gìrì ń mú un, ẹ kọ́kọ́ pe nọ́ńbà pàjáwìrì.
Ìtọ́sọ́nà yìí kì í ṣe ìmọ̀ràn ìṣègùn: ibùdó májèlé, dókítà tàbí dókítà ẹranko ni yóò pinnu ohun tí ẹ ó ṣe. Ojú-ìwé yìí ń ràn yín lọ́wọ́ láti dé ọ̀dọ̀ wọn kíákíá, àti, èyí tó dára jù, láti má ṣe nílò wọn rárá.
Ẹ yan orílẹ̀-èdè tàbí agbègbè yín láti rí ẹni tí ẹ ó pè níbẹ̀.
A dábàá pé kí ẹ fi àwọn nọ́ńbà agbègbè yín pamọ́ sínú fóònù yín lónìí, àti sórí káàdì kan nínú ilẹ̀kùn ilé iṣẹ́ amọ̀ yín.
Ohun tí ẹ ó ní lọ́wọ́ nígbà tí ẹ bá ń pe
- Orúkọ ohun èlò náà gẹ́gẹ́ bí a ṣe kọ ọ́ gan-an sórí àpò tàbí garawa, àti label rẹ̀ tàbí ìwé ìsọfúnni ààbò (SDS: ìwé tí olùpèsè kọ nípa ewu ohun èlò kan àti ìtọ́jú àkọ́kọ́). Fọ́tò àpò náà tó.
- Fún glaze tí a ti pò, ìlànà rẹ̀. Ìlànà glaze yín nínú Glazecalc ni àkọsílẹ̀ àwọn èròjà glaze náà.
- Ní ìwọ̀n iye tí ó jẹ́, àti ìgbà wo.
- Bí ó ṣe ṣẹlẹ̀: gbígbé mì, mímí sínú, sórí awọ ara tàbí sínú ojú.
- Àmì àìsàn èyíkéyìí tí ó ti hàn.
- Ìwọ̀n ìwúwo ọmọdé tàbí ẹranko náà ní ìsúnmọ́, nítorí pé iye kan náà ń ṣe ara kékeré ní ibi jù. Fún ẹranko ilé, irú rẹ̀ pẹ̀lú, ọjọ́ orí rẹ̀ àti àìsàn èyíkéyìí tí ó ní.
Ohun tí ẹ kò gbọdọ̀ ṣe
NHS gbani nímọ̀ràn pé: ẹ má ṣe gbìyànjú láti mú kí ẹni náà bì, ẹ má sì ṣe fún un ní ohunkóhun láti jẹ tàbí mu. Fún ẹranko ilé, ẹ má ṣe ṣe nǹkan kan títí dókítà ẹranko tàbí ibùdó ìrànlọ́wọ́ májèlé ẹranko yóò fi sọ ohun tí ẹ ó ṣe fún yín.
Bí ẹ bá lọ sí ilé ìwòsàn, NHS sọ pé kí ẹ mú àpò ohun náà tàbí díẹ̀ lára rẹ̀ dání bí ó bá jẹ́ àìléwu láti ṣe bẹ́ẹ̀. Fún ohun èlò glaze, ìyẹn ni label àpò náà tàbí ìwé ìsọfúnni ààbò.
Ohun tí ó léwu jù láti gbé mì
Ohun èlò glaze lè pa ìdílé lára ní ọ̀nà méjì ọ̀tọ̀ọ̀tọ̀:
- Ewu ojijì (ìpalára láti ìwọ̀n ẹyọ kan, láàárín wákàtí díẹ̀) ni gbígbé ohun èlò tí ń yọ́ mì, èyí tí ń yọ́ nínú omi tàbí nínú ásíìdì inú. Ibi ìpamọ́ tí a tì pa àti àwọn nọ́ńbà òkè yìí ni ó ń kojú rẹ̀.
- Ewu onígbà pípẹ́ (ìpalára láti ọ̀pọ̀ ìwọ̀n kékeré) ni eruku, ní pàtàkì silica àti òjé (lead, Pb), tí kì í fa àmì àìsàn kankan ní ìbẹ̀rẹ̀, tí ó sì ń bá aṣọ wọlé. Àṣà ìmọ́tótó ni ó ń kojú rẹ̀.
Èyí tó pọ̀ jù nínú glaze ni silica, kaolin àti feldspar, tí kò fẹ́rẹ̀ẹ́ yọ́ rárá. A kà wọ́n sí ewu èémí onígbà pípẹ́ dípò pàjáwìrì gbígbé mì. Àwọn ohun èlò tí ń yọ́ ní ìsàlẹ̀ yìí ni ẹ ó kọ́kọ́ tì pa mọ́.
| Ohun èlò | Ohun tí ó ń ṣe | Ìwọ̀n tí a ròyìn |
|---|---|---|
| Barium carbonate | Wọ́n ti ń tà á rí bí májèlé eku. Kò fẹ́rẹ̀ẹ́ yọ́ nínú omi ṣùgbọ́n ó ń yọ́ nínú ásíìdì, nítorí náà ẹ kà á sí ohun tí ń yọ́ ní kété tí a bá gbé e mì. Barium ń dín potassium inú ẹ̀jẹ̀ kù, ó sì ń fa èébì, ìgbẹ́ gbuuru àti àìlágbára iṣan tí ó lè di ẹ̀gbà, èémí tí ó dúró àti ìlù ọkàn tí kò tọ́. Àmì àìsàn sábà máa ń bẹ̀rẹ̀ láàárín wákàtí 2. | Àwọn orísun kò fohùn ṣọ̀kan. Àyẹ̀wò kan láti ọ̀dọ̀ WHO fojú díwọ̀n pé ìwọ̀n barium tí ìfun gbà tí ó lè pa ènìyàn jẹ́ 3 sí 4 g nígbà tí a kò bá tọ́jú ẹni náà, pẹ̀lú ìpalára májèlé láti 0.2 sí 0.5 g, ó sì kọ ìwọ̀n tí ó kéré jù tí a ròyìn pé ó pa ènìyàn fún barium chloride, iyọ̀ barium tí ń yọ́, gẹ́gẹ́ bí 11.4 mg fún kg kọ̀ọ̀kan ìwọ̀n ara. Ìwé ìtọ́kasí ìṣègùn pàjáwìrì kan fúnni ní ìwọ̀n tí ń pani láti 1 sí 30 g fún iyọ̀ barium, pẹ̀lú ìpalára tí ó lè wáyé láti nǹkan bí 200 mg. Kò sí èyí tí ó fúnni ní ìwọ̀n kan fún àwọn ọmọdé, nítorí náà ẹ pe fún iye èyíkéyìí. |
| Borax àti boric acid | Ìríra, èébì, ìgbẹ́ gbuuru àti inú rírun ni ó máa ń kọ́kọ́ dé; èébì àti ìgbẹ́ lè ní àwọ̀ búlúù òun ewé. Àwọn ìṣẹ̀lẹ̀ tí ó le ń mú èèrùn pupa yòò wá tí ó máa ń bó lẹ́yìn náà, gìrì, ìpalára kíndìnrín àti ìpayà ara (shock). | Ìwọ̀n tí ó kéré jù tí ń pani ní ìsúnmọ́: 2 sí 3 g fún ọmọ ọwọ́, 5 sí 6 g fún ọmọdé. Nínú àyẹ̀wò kan lórí ìṣẹ̀lẹ̀ gbígbé mì 784, 12% péré ni ó fa àmì àìsàn, kò sì sí èyí tí ó pa ènìyàn, ṣùgbọ́n ikú ń ṣẹlẹ̀, kò sì sí oògùn tí ń ṣẹ́gun májèlé rẹ̀. |
| Lithium carbonate | Ọmọdé kan tí ó wọn 15 kg (33 lb) tí ó gbé 300 mg mì ní ìgbà kúkúrú tí iṣan rẹ̀ ń sún kì láìmọ̀ọ́mọ̀ tí ìfèsì iṣan rẹ̀ sì pọ̀ jù (acute dystonia àti hyperreflexia), èyí tí ó kọjá lọ. | Díẹ̀ ni a ti kọ nípa àwọn ọmọdé kékeré. 300 mg kéré púpọ̀ ju ṣíbí kan lulú lọ. |
| Soda ash (sodium carbonate) | Ó ń yọ́ nínú omi ní ìrọ̀rùn. A kò rí ìsirò tí a lè gbẹ́kẹ̀ lé nípa ohun tí ó ń ṣe sí ọmọdé. | A kò rí ìkankan. Ẹ pe fún iye èyíkéyìí. |
| Potassium dichromate | Ohun àwọ̀ chrome tí a ń lò nínú àwọn ìlànà kan. Ìwé ìsọfúnni ààbò Fisher Scientific kìlọ̀ pé ó "Lè pani bí a bá gbé e mì", ó ń jó inú ìfun, ó sì lè ba kíndìnrín jẹ́. Ìwé kan náà kìlọ̀ pé ó "Lè pani bí a bá mí i sínú" àti pé ó lè fa jẹjẹrẹ, ó sì kìlọ̀ nípa "ewu tí ó ṣeé ṣe láti pa ọmọ inú oyún lára". | A kò tí ì fìdí rẹ̀ múlẹ̀, àwọn ìwé ìsọfúnni ààbò kò sì fohùn ṣọ̀kan lórí bí ó ṣe le tó. |
Àwọn ìwọ̀n tí ń panilára wọ̀nyí wà láti ọgọ́rọ̀ọ̀rún milligram díẹ̀ sí gram díẹ̀. A ń ta ohun èlò glaze ní pound tàbí kilogram, nítorí náà àpò tàbí garawa kan tí ó ṣí sílẹ̀ ní èyí tí ó pọ̀ ju èyí tí ó tó láti pa ọmọ tí ó ṣẹ̀ṣẹ̀ ń rìn lára.
Ohun àwọ̀ àti òjé
Ohun àwọ̀ ni àwọn oxide irin àti stain tí ń fún glaze ní àwọ̀ rẹ̀: copper, cobalt, chrome, manganese, nickel, stain cadmium-selenium àti àwọn mìíràn. Ojú-ìwé ìsọfúnni ààbò iṣẹ́ amọ̀ ti yunifásítì kan dárúkọ òjé (lead, Pb), cadmium, cobalt àti chromium láàárín àwọn èròjà glaze tí ó léwu ní pàtàkì. A kò rí ìwọ̀n tí a lè gbẹ́kẹ̀ lé fún ohun àwọ̀ kankan, nítorí náà ẹ pe fún iye èyíkéyìí. Garawa glaze tí a ti pò ní àwọn ohun èlò kan náà bí àwọn àpò tí ó ti wá, ó kàn tutù ni.
Ewu pàtàkì òjé yàtọ̀: kì í ṣe ṣíbí kan, bí kò ṣe eruku díẹ̀díẹ̀ tí a ń gbé mì fún ọ̀sẹ̀ tàbí oṣù, láìsí àmì ìkìlọ̀ kankan (ẹ wo Òjé àti àwọn ọmọdé, ní ìsàlẹ̀).
Pípa ohun èlò mọ́ nílé
Kò sí àjọ ìjọba kankan tí ó ṣe òfin fún pípa ohun èlò glaze mọ́ nílé, ṣùgbọ́n àwọn ojú-ìwé ìlera àti ààbò fohùn ṣọ̀kan: ẹ ṣe iṣẹ́ náà ní ààyè tirẹ̀, kúrò lọ́dọ̀ àwọn ọmọdé. Ẹ̀ka ìlera Pennsylvania, nígbà tí ó ń kọ nípa iṣẹ́ àfipawọ́ tí ń lo òjé, sọ pé "Ẹ lo ibi iṣẹ́ tí a yà sọ́tọ̀ tàbí garéèjì fún iṣẹ́ àfipawọ́ yín, kí ẹ sì pa àwọn ọmọdé mọ́ kúrò ní ibẹ̀."
Àkọsílẹ̀ àyẹ̀wò ìpamọ́
Àwọn wọ̀nyí ni òfin gbogbogbò fún ìdènà májèlé tí a lò fún glaze. Kò sí ìlànà iṣẹ́ amọ̀ kankan tí ó ṣe wọ́n, ṣùgbọ́n a dábàá gbogbo wọn:
- Ẹ tì àwọn ohun èlò gbígbẹ pa mọ́: kọ́bọ́ọ̀dù kan, tàbí yàrá, garéèjì tàbí ilé kékeré tí a lè tì. Pẹpẹ gíga ń ṣèrànwọ́, ṣùgbọ́n àwọn ọmọdé máa ń gùn òkè. Bí ẹ bá lè tì nǹkan díẹ̀ péré pa ní ìbẹ̀rẹ̀, ẹ bẹ̀rẹ̀ pẹ̀lú àwọn ohun èlò tí ń yọ́ àti ohun àwọ̀.
- Ẹ pa ohun èlò mọ́ sínú àpò tàbí agolo wọn àkọ́kọ́. Bí ẹ bá kó ọ̀kan sínú ohun ìkónǹkan mìíràn, ẹ kọ orúkọ rẹ̀ sí i gẹ́gẹ́ bí a ṣe kọ ọ́ gan-an sórí àpò náà.
- Ẹ má ṣe lo ohun ìkónǹkan oúnjẹ tàbí ohun mímu láé (agolo yogurt, ìgò, gọ́ọ̀bù) fún ohun èlò glaze, kódà bí ẹ bá kọ orúkọ sí i. Ọmọdé mọ ohun tí agolo yogurt ń gbé.
- Ẹ pa irinṣẹ́ ilé iṣẹ́ amọ̀ (ṣọ́bìrì kékeré, ṣíbí, ohun ìrú, asẹ́, òṣùwọ̀n) mọ́ sínú ilé iṣẹ́ amọ̀. Ẹ má ṣe lo irinṣẹ́ ilé ìdáná fún glaze láé, tàbí irinṣẹ́ glaze fún oúnjẹ.
- Ẹ pa glaze olómi mọ́ sínú garawa tí a kọ orúkọ sí, tí ìdérí wọn wà lórí.
- Ẹ pa ìwé ìsọfúnni ààbò ohun èlò kọ̀ọ̀kan mọ́ pẹ̀lú rẹ̀, lórí ìwé tàbí nínú fóònù yín.
- Ẹ má ṣe pa ohunkóhun láti ilé iṣẹ́ amọ̀ mọ́ sínú ilé ìdáná: kò sí àpò, garawa, irinṣẹ́ tàbí test tile.
Fún rírà àti pípa ohun èlò mọ́ ní kíkún, ẹ wo Bí a ṣe ń ṣe glaze.
Ìdọ̀tí glaze àti omi ìfọ̀
Ẹ má ṣe da glaze, tàbí omi tí ẹ ti fi fọ irinṣẹ́ glaze, sínú sinki tàbí sórí ọgbà láé. Crafts Council ti UK dábàá garawa omi ọ̀tọ̀ fún fífọ ọwọ́, búrọ́ọ̀ṣì, asẹ́ àti irinṣẹ́. Ẹ jẹ́ kí ó silẹ̀ mọ́jú, ẹ da omi tí ó mọ́ kúrò, lẹ́yìn náà ẹ gbẹ glaze tí ó silẹ̀, kí ẹ sì sọ ọ́ sínú àpótí ìdọ̀tí (ó ń lọ sí ibi ìkódọ̀tísí), kì í ṣe sínú ihò omi ìdọ̀tí láé.
A dábàá ìdérí lórí garawa náà: ẹrẹ̀ inú rẹ̀ ní àwọn irin kan náà bí glaze, àwọn ẹranko ilé sì máa ń mu omi tí ó dúró. Òfin ìdànù yàtọ̀ láti ibì kan sí ibòmíràn, nítorí náà ẹ wo ìwé ìsọfúnni ààbò ọjà kọ̀ọ̀kan, kí ẹ sì béèrè lọ́wọ́ ìjọba ìbílẹ̀ yín tàbí ilé iṣẹ́ omi bí ẹ kò bá dá yín lójú.
Pípa eruku mọ́ sínú ilé iṣẹ́ amọ̀
Ẹ̀ka ìlera Pennsylvania sọ ìṣòro náà ní kedere: "Eruku tí òjé ti bàjẹ́ láti inú iṣẹ́ àfipawọ́ yín lè lẹ̀ mọ́ aṣọ, bàtà, irun, awọ ara àti àwọn ohun ìní yín, kí ó sì tètè ràn wọ inú ọkọ̀ yín àti sórí àwọn ojú ohun inú ilé yín." CDC fi kún un pé àwọn àgbàlagbà "lè mú òjé wá sílé, kí wọ́n sì fi ìdílé wọn hàn sí òjé láìmọ̀." Ìtọ́sọ́nà Pennsylvania fúnni ní ojútùú:
- Ẹ fọ ọwọ́ yín kí ẹ tó jẹun.
- Ẹ bọ́ aṣọ àti bàtà ilé iṣẹ́ amọ̀ yín kí ẹ tó wọ inú ilé.
- Ẹ fọ aṣọ ilé iṣẹ́ amọ̀ lọ́tọ̀ sí aṣọ ìdílé.
- Ẹ máa fi ẹ̀rọ ìfàmọ́ HEPA (èyí tí ó ní àlẹ̀mọ́ agbára gíga tí ń mú eruku kíkúnná) fọ ilé àti ọkọ̀ déédéé.
Òfin ilé tí a dábàá
- Kò sí iṣẹ́ amọ̀ tàbí glaze lórí tábìlì ilé ìdáná tàbí tábìlì oúnjẹ, kódà fún iṣẹ́ kíákíá.
- Ẹ fi omi nu ilé iṣẹ́ amọ̀. Ojú-ìwé ìsọfúnni ààbò iṣẹ́ amọ̀ ti yunifásítì kan sọ pé kí ẹ yẹra fún gbígbá ilẹ̀ ní gbígbẹ, kí ẹ fi ẹ̀rọ ìfàmọ́ tí ó ní àlẹ̀mọ́ HEPA nìkan fà á, kí ẹ sì fi aṣọ olómi nu ilẹ̀ lójoojúmọ́. Ẹ fi aṣọ olómi nu àwọn ojú ohun lẹ́yìn iṣẹ́ kọ̀ọ̀kan pẹ̀lú.
- Ẹ ṣe gbogbo eruku glaze bí eruku òjé, kódà bí glaze yín kò bá ní òjé. Eruku tí ó gbé barium, chrome, cobalt tàbí manganese ń wọlé ní ọ̀nà kan náà.
- Ẹ fọ ọwọ́ àti èékánná yín dáadáa kí ẹ tó gbé ọmọdé, se oúnjẹ tàbí fọwọ́ pa ẹranko ilé lára.
- Ẹ má ṣe jẹ́ kí àwọn ọmọdé ṣeré nínú ilé iṣẹ́ amọ̀, ẹ má sì jẹ́ kí ó di ọ̀nà àbùjá sí àgbàlá tàbí ọgbà.
Oyún àti fífún ọmọ lọ́mú
A dábàá ìṣọ́ra àfikún bí ẹnì kan nínú ilé bá lóyún tàbí tí ó ń fún ọmọ lọ́mú. Ẹ pa wọ́n mọ́ kúrò nínú ilé iṣẹ́ amọ̀ nígbà tí ẹ bá ń lo ohun èlò gbígbẹ, bí ẹ bá sì ti lo òjé, ẹ béèrè lọ́wọ́ dókítà tàbí agbẹ̀bí wọn bóyá àyẹ̀wò òjé nínú ẹ̀jẹ̀ bọ́gbọ́n mu fún ìdílé náà.
Fún dídarí eruku nígbà tí ẹ bá ń ṣiṣẹ́ (respirator, ọ̀nà olómi àti afẹ́fẹ́), ẹ wo Pípò láìléwu àti afẹ́fẹ́ tó mọ́.
Òjé àti àwọn ọmọdé
Òjé ni ewu tí ó dákẹ́. CDC kọ "Pípò tàbí fífi glaze tàbí àwọ̀ tí ó ní òjé sí" sí àárín àwọn iṣẹ́ àfipawọ́ tí ó lè fi ènìyàn hàn sí òjé, ó sì kìlọ̀ pé "Èyí tó pọ̀ jù nínú àwọn ọmọdé àti àgbàlagbà tí a fi hàn sí òjé kò ní àmì àìsàn kankan." Ní ọ̀rọ̀ tirẹ̀, "Ọ̀nà kan ṣoṣo láti mọ̀ bóyá ẹ̀yin tàbí ọmọ yín ti farakan òjé ni àyẹ̀wò òjé nínú ẹ̀jẹ̀."
Ìdí tí àwọn ọmọdé fi ń gbà sínú jù
Àwọn ọmọdé ń gba eruku ilé sínú ju àwọn àgbàlagbà lọ. Wọ́n ń mí afẹ́fẹ́ púpọ̀ ju fún ìwọ̀n ara wọn, US EPA sì ṣàkíyèsí pé àwọn ọmọdé kékeré "sábà máa ń gbé erùpẹ̀ àti eruku mì jù nítorí ìhùwàsí wọn àrà ọ̀tọ̀ bí rírákòrò àti fífi ọwọ́/nǹkan sí ẹnu." Fún òjé, eruku tí ọmọdé gbé mì láti orí ilẹ̀, ọwọ́ àti nǹkan ìṣeré ṣe pàtàkì ju èyí tí wọ́n mí sínú lọ.
Àyẹ̀wò ẹ̀jẹ̀ àti nọ́ńbà 3.5
A ń wọn òjé inú ẹ̀jẹ̀ ní µg/dL (microgram òjé nínú deciliter kan, ìdá kan nínú mẹ́wàá lítà, ẹ̀jẹ̀). Ìwọ̀n ìtọ́kasí òjé inú ẹ̀jẹ̀ ti CDC jẹ́ 3.5 µg/dL, tí a sọ̀ kalẹ̀ láti 5 µg/dL ní 2021. Òun ni ìwọ̀n tí 97.5% àwọn ọmọdé US tí ọjọ́ orí wọn jẹ́ 1 sí 5 wà nísàlẹ̀ rẹ̀, nítorí náà ọmọdé tí ó dé ibẹ̀ tàbí tí ó ju bẹ́ẹ̀ lọ ní òjé púpọ̀ nínú ẹ̀jẹ̀ ju fẹ́rẹ̀ẹ́ gbogbo àwọn ọmọdé ọjọ́ orí rẹ̀ lọ. CDC sọ pé ìwọ̀n náà "kò dá lórí ìlera, kì í sì í ṣe ìlànà òfin", nígbà tí ó sì sọ ọ́ kalẹ̀ ó sọ pé "Fífarakan òjé ní ìwọ̀n èyíkéyìí léwu fún àwọn ọmọdé."
Nítorí náà 3.5 µg/dL jẹ́ àmì fún àtẹ̀lé, kì í ṣe ààlà àìléwu. Èsì tí ó wà nísàlẹ̀ rẹ̀ kò túmọ̀ sí pé òjé kò ṣe ìpalára kankan. Èsì tí ó dé ibẹ̀ tàbí tí ó ju bẹ́ẹ̀ lọ túmọ̀ sí wíwá ibi tí òjé náà ti ń wá; ìtọ́sọ́nà CDC ni láti fi àpẹẹrẹ ẹ̀jẹ̀ láti inú iṣan fìdí èsì tí a fi gún ìka múlẹ̀. Àwọn dókítà ní ìta US ń lo ìtọ́sọ́nà tiwọn, dókítà yín yóò sì ṣàlàyé ohun tí èsì kan túmọ̀ sí.
Ohun tí a dábàá
- Ẹ lo glaze láìní òjé (lead-free) níbi tí ẹ bá ti lè ṣe bẹ́ẹ̀. Nínú ilé tí ó ní àwọn ọmọdé kékeré, a dábàá pé kí ẹ má ṣe lo òjé rárá.
- Bí ẹ bá ti lo frit òjé (òjé tí a ti yọ́ sínú gíláàsì tí a sì lọ̀ di lulú), tàbí glaze àtijọ́ tí ẹ kò mọ ohun tí ó wà nínú rẹ̀, ẹ béèrè lọ́wọ́ dókítà ọmọ yín nípa àyẹ̀wò òjé nínú ẹ̀jẹ̀.
- Ẹ tẹ̀lé òfin eruku òkè yìí fún gbogbo glaze, kì í ṣe àwọn tí ó ní òjé nìkan.
Glazecalc máa ń pa òjé mọ́ ní pípa àyàfi tí ẹ bá yàn án nínú Ètò. Nígbà tí òjé bá wà ní pípa, kì í fi òjé kún ìlànà kan láé, kì í sì í dábàá rẹ̀.
Àwọn ẹranko ilé
A kò rí ìwádìí tàbí ìtọ́sọ́nà ìṣègùn ẹranko kankan tí a kọ fún àwọn ẹranko ilé nínú ilé amọ̀kòkò. Ìmọ̀ràn inú abala yìí jẹ́ òye gbogbogbò, tí a gbé karí òtítọ́ gbogbogbò nípa òjé, barium àti àwọn ẹyẹ. Kò wá láti orísun ìṣègùn ẹranko.
Ohun tí a mọ̀
Pet Poison Helpline sọ pé "Òjé jẹ́ májèlé fún gbogbo irú ẹranko, ṣùgbọ́n àwọn ẹranko kékeré àti/tàbí àwọn tí kò jẹun dáadáa ni ó wà nínú ewu jù lọ fún májèlé", pẹ̀lú àwọn àmì bí èébì, ìgbẹ́ gbuuru, àìjẹun, títàsẹ̀, gìrì àti ìfọ́jú. Ìròyìn ìṣẹ̀lẹ̀ ìṣègùn ẹranko kan ṣàpèjúwe ajá kan tí ó jẹ iná ìṣeré (sparkler) tí ó ní barium nitrate (iyọ̀ barium tí ń yọ́, kì í ṣe ohun èlò glaze): àìlágbára ojijì dé bá a, itọ́ ń dà lẹ́nu rẹ̀, ọkàn rẹ̀ sì ń lù láìtọ́, ó sì gbádùn pẹ̀lú ìtọ́jú dókítà ẹranko. Àwọn ẹyẹ jẹ́ ọ̀ràn àrà ọ̀tọ̀: dókítà ẹranko kan ní University of Illinois ṣàlàyé pé "Àwọn ẹyẹ ní ètò èémí tí ó gbóná janjan tí ó sì ń ṣiṣẹ́ dáadáa gidigidi, èyí tí ó mú kí wọ́n wà nínú ewu ní pàtàkì láti mí èéfín àti ìkùukùu sínú."
Òfin òye gbogbogbò
- Ẹ pa àwọn ẹranko ilé mọ́ kúrò nínú ilé iṣẹ́ amọ̀, pẹ̀lú ilẹ̀kùn tí a tì.
- Àwọn ajá máa ń jẹ àpò, wọ́n sì máa ń mu omi láti inú garawa. Ẹ pa àpò mọ́ sínú kọ́bọ́ọ̀dù tí a pa dé, kí ìdérí sì wà lórí gbogbo garawa.
- Àwọn ológbò máa ń rìn kọjá nínú eruku, wọ́n sì máa ń lá a kúrò ní àtẹ́lẹsẹ̀ àti irun wọn. Ẹ fi omi nu ilẹ̀, kí ẹ sì pa àwọn ológbò mọ́ kúrò nínú ilé iṣẹ́ amọ̀, kí ó má baà sí nǹkan kan tí wọn ó lá kúrò lára.
- Àwọn ẹyẹ àti àwọn ẹranko ọlọ́mú kékeré (ehoro, ẹlẹ́dẹ̀ Guinea, hamster) ń pín afẹ́fẹ́ ilé. Ẹ pa wọ́n mọ́ sínú yàrá tí ó jìnnà pẹ̀lú ilẹ̀kùn tí a tì nígbà tí ẹ bá ń lo ohun èlò gbígbẹ àti nígbà tí kiln bá ń sun.
- Àpótí ẹja máa ń gba eruku tí ó ń silẹ̀. Ẹ pa wọ́n mọ́ kúrò nínú ilé iṣẹ́ amọ̀, kí ẹ sì bò wọ́n.
- Ẹ pa àwo oúnjẹ àti omi ẹranko ilé mọ́ kúrò nítòsí ilé iṣẹ́ amọ̀ àti kiln, kí ẹ sì lo àwo ọjà tàbí èyí tí a ti dán wò, kì í ṣe àdánwò ilé iṣẹ́ amọ̀.
Bí ẹranko ilé kan bá lè ti jẹ tàbí mu ohunkóhun láti ilé iṣẹ́ amọ̀, tàbí tí ó fi àwọn àmì bí àwọn tí ó wà lókè yìí hàn, ẹ pe dókítà ẹranko yín tàbí ibùdó ìrànlọ́wọ́ májèlé ẹranko (ẹ wo tábìlì tí ó wà lókè), pẹ̀lú orúkọ ohun èlò náà àti ìwọ̀n ìwúwo ẹranko náà lọ́wọ́ yín.
Kiln (iná ìsun amọ̀)
Ìta rẹ̀ ń gbóná tó láti jóni
Àyẹ̀wò ewu fún ilé ẹ̀kọ́ kan ní UK sọ pé ìta kiln "lè dé 160 °C ó sì ṣeé ṣe kí ó ju bẹ́ẹ̀ lọ" (nǹkan bí 320 °F), ìtọ́sọ́nà kiln ilé ẹ̀kọ́ kan sì ròyìn pé àwọn ọ̀já irin rẹ̀ dé 460 °F (nǹkan bí 240 °C). Skutt, olùṣe kiln kan, dábàá yàrá kiln tí a lè tì mọ́ àwọn ọmọdé àti ẹranko ilé. Níbi tí a kò bá ti lè tì yàrá, ìtọ́sọ́nà ilé ẹ̀kọ́ náà dábàá ìdènà bí aṣọ ìkélé ààbò kiln.
Àwọn ọmọdé kékeré àti ẹranko ilé kò lè lóye àmì ìkìlọ̀. A dábàá pé kí ẹ pa wọ́n mọ́ lẹ́yìn ilẹ̀kùn tí a tì pa tàbí ìdènà nígbà tí kiln bá ń sun àti nígbà tí ó bá ń tutù, kí ẹ sì lẹ àmì ìkìlọ̀ mọ́ ibẹ̀ fún gbogbo ènìyàn yòókù.
Ààyè ní àyíká rẹ̀
Àwọn orísun kò fohùn ṣọ̀kan lórí ààyè. Rio Grande sọ pé ó kéré tán 12 íǹṣì (30 cm) sí ògiri àti ohunkóhun tí ó lè gbiná. L&L dábàá gidigidi 18 íǹṣì (46 cm) sí gbogbo ògiri, òfin ìkọ́lé tí ó tọ́ka sí sì béèrè ẹsẹ̀ bàtà 3 (0.9 m) sí ògiri tí ó lè gbiná. Ẹ tẹ̀lé ìwé ìtọ́ni kiln yín àti òfin iná ti agbègbè yín; bí kò bá dá yín lójú, ẹ fi 18 íǹṣì sílẹ̀ sí ògiri èyíkéyìí àti ẹsẹ̀ bàtà 3 sí ohunkóhun tí ó lè jóná. Nínú garéèjì, ẹ pa ọkọ̀, epo àti kùn mọ́ jìnnà réré.
Iná mànàmáná
Rio Grande dábàá wáyà iná tirẹ̀ lọ́tọ̀ (èyí tí kò fún nǹkan mìíràn ní iná) pẹ̀lú sọ́kẹ́ẹ̀tì tí a so mọ́ ilẹ̀ (ground) dáadáa. A dábàá pé kí ẹ má lo wáyà ìfàgùn. Láàárín ìsun kan sí òmíràn, ẹ pa breaker kiln náà tàbí ìyípadà ìgékúrò rẹ̀, tàbí ẹ yọ ọ́ kúrò nínú sọ́kẹ́ẹ̀tì, kí ọmọdé má baà lè tàn án.
Ẹ wà níbẹ̀ nígbà tí ìsun bá parí
Kiln sitter ni ìyípadà ẹ̀rọ lórí ọ̀pọ̀ kiln afọwọ́ṣe: cone kékeré kan ń tẹ̀ ní òpin ìsun, ó sì ń pa ìyípadà náà. Ìwé ìtọ́ni rẹ̀ sọ pé "a KÒ pète rẹ̀ láti ṣiṣẹ́ bí ẹ̀rọ ìpa-iná-kiln tí kò lè kùnà." Rio Grande sọ pé ẹ má ṣe fi kiln tí ń sun sílẹ̀ láìsí ẹni tí ń ṣọ́ ọ láé, "ní pàtàkì nítòsí àkókò tí a retí pé yóò paná". Nítorí náà ẹ dúró nítòsí, kí ẹ sì máa yẹ kiln wò nígbà tí ó ń sun, ju gbogbo rẹ̀ lọ nítòsí òpin; ẹ sun ún nígbà tí àgbàlagbà kan yóò wà nílé tí ó sì jí ní gbogbo àkókò ìsun nìkan, ẹ yẹ̀ ẹ́ wò pé ó ti paná, kí ẹ sì pa ohun èlò ìpaná ABC mọ́ sínú yàrá kiln. Fún bí sitter, controller àti ètò ìsun ṣe ń ṣiṣẹ́, ẹ wo Sísun nínú kiln tí kò díjú.
Èéfín àti carbon monoxide
Ìsun ń tú èéfín jáde, nítorí náà ẹ darí afẹ́fẹ́ kiln sí ìta; Pípò láìléwu àti afẹ́fẹ́ tó mọ́ ṣàlàyé bí a ṣe ń ṣe é. Kiln nínú garéèjì tí ó so mọ́ ilé nílò ọ̀nà afẹ́fẹ́ tí kò ní jẹ́ kí èéfín dé inú ilé láti ẹnu ilẹ̀kùn tí ó so wọ́n pọ̀. Ẹ pa àwọn ẹyẹ mọ́ sínú yàrá tí ó jìnnà nígbàkígbà tí kiln bá ń sun.
Carbon monoxide (CO) jẹ́ gáàsì olóró tí ẹ kò lè rí tàbí gbọ́ òórùn rẹ̀. Ìwé ìsọfúnni ààbò kiln ti yunifásítì kan béèrè ẹ̀rọ ìkìlọ̀ CO pẹ̀lú kiln gáàsì. Èrò yàtọ̀ síra fún kiln iná mànàmáná, ṣùgbọ́n sísun àwọn nǹkan ẹlẹ́ẹ̀mí (nínú amọ̀, tàbí nǹkan bí ìwé tàbí ìda) lè mú CO jáde. A rò pé ẹ̀rọ ìkìlọ̀ CO nínú yàrá kiln àti àwọn yàrá tí ó wà lẹ́gbẹ̀ẹ́ rẹ̀ jẹ́ ìgbésẹ̀ tí ó bọ́gbọ́n mu tí kò sì wọ́n fún kiln èyíkéyìí.
Ihò ìwòran àti ojú
Ìmọ́lẹ̀ infrared, tí ẹ kò lè rí, "bẹ̀rẹ̀ ní 752°F (400°C)", Ceramic Arts Network sì sọ pé wíwo inú kiln tí ó gbóná ju èyí lọ yẹ kí ó máa jẹ́ pẹ̀lú ohun ààbò ojú nígbà gbogbo. Infrared lè ba lẹ́ńsì ojú jẹ́ kí ó sì fa cataract (ojú funfun), wíwò fún ìgbà pípẹ́ sì lè pa retina lára. Gíláàsì oòrùn àti gíláàsì didymium kò dí i.
Àwọn ọmọdé kò yẹ kí wọ́n wo inú kiln rárá. Ihò ìwòran tí ń tàn ń fà wọ́n mọ́ra, a kò sì lè gbẹ́kẹ̀ lé pé wọn yóò fi gíláàsì ààbò sílẹ̀ lójú, nítorí náà ẹ pa wọ́n mọ́ kúrò nígbà tí kiln bá gbóná. Àwọn àgbàlagbà yẹ kí wọ́n wò fún ìgbà díẹ̀ péré, nípasẹ̀ gíláàsì àwọn tí ń jó irin pọ̀ (welding glasses) tí a ṣe fún IR. Àwọn orísun dábàá shade láti 1.7 sí 5; shade 3 jẹ́ àṣàyàn tí ó bọ́gbọ́n mu, èyí tí ó ṣókùnkùn jù bí ẹ bá rí àbàwọ́n lójú lẹ́yìn náà.
Ohun èlò afọwọ́ṣe lórí tábìlì ìdílé
Ìbéèrè fún ìkòkò lórí tábìlì ìdílé ni ìṣàn irin jáde (leaching): àwọn irin tí ń yọ́ jáde láti inú glaze tí a ti sun sínú oúnjẹ tàbí ohun mímu. FDA kìlọ̀ pé bí ohun èlò amọ̀ "kò bá ṣe é dáadáa, òjé yìí lè ṣàn sínú oúnjẹ àti ohun mímu", àti pé "kò sí iye fífọ̀, sísè, tàbí ọ̀nà mìíràn tí ó lè yọ òjé kúrò nínú ohun èlò amọ̀." Àwọn aláṣẹ bí FDA ti US àti EU ń ṣe ààlà iye òjé àti cadmium tí ohun èlò tí a ti parí ń tú jáde nínú àyẹ̀wò ásíìdì àjùmọ̀lò, kì í ṣe ohun tí ó wà nínú glaze. Ààlà US tí ó le jù, fún ife, mọ́ọ̀gì àti jọ́ọ̀gù, jẹ́ 0.5 µg/mL òjé.
Láìní òjé kò jọ láìléwu fún oúnjẹ
Glaze tí kò ní òjé ṣì lè ṣàn jáde. Digitalfire, ìwé ìtọ́kasí kẹ́mísírì glaze, dárúkọ glaze tí ó ní "ohun àwọ̀ oxide irin wúwo, barium, lithium, tàbí òjé" gẹ́gẹ́ bí ohun tí ó yẹ kí a ṣàníyàn nípa rẹ̀, ó sì kìlọ̀ pé stain tí a sun ju ìwọ̀n ooru tí a pète fún un lọ lè tú cadmium jáde. Label ASTM D-4236 fún ohun èlò iṣẹ́ ọnà lórí ìgò "KÒ fìdí rẹ̀ múlẹ̀ pé glaze tí a ti sun láìléwu fún oúnjẹ", àti pé "Àwọn olùṣe ohun èlò tábìlì gbọ́dọ̀ dán gbogbo ohun èlò tí a ti parí wò láti fìdí ipò wọn bí ohun èlò oúnjẹ múlẹ̀."
"Láìléwu fún oúnjẹ" túmọ̀ sí pé glaze yìí, lórí amọ̀ yìí, tí a sun dé cone yìí, tí a fi sí i ní ọ̀nà yìí, ń tú iye tí ó kéré sí ààlà òfin jáde. Ìṣirò ìlànà kan, ti Glazecalc pẹ̀lú, lè tọ́ka sí ìlànà tí ó léwu ṣùgbọ́n kò lè fi hàn pé ìkòkò kan láìléwu. Àyẹ̀wò ìṣàn irin jáde (leach test) ti ohun èlò tí a ti sun nìkan ni ó lè ṣe bẹ́ẹ̀.
A dábàá pé kí ẹ ka label "láìléwu fún oúnjẹ" lórí glaze ọjà sí ìbẹ̀rẹ̀ rere, kì í ṣe ìdánilójú: amọ̀ mìíràn, ìpele tí ó nípọn jù, cone mìíràn tàbí glaze kejì lórí rẹ̀ ń yí èsì padà.
Àyẹ̀wò
Àwọn ilé ìwádìí ń dán ohun èlò tí a ti sun wò pẹ̀lú ìrìbọmi ásíìdì àjùmọ̀lò tí ó dúró fún ipò tí ó burú jù, bí ASTM C738 ní US. Àyẹ̀wò EU ti ilé ìwádìí kan nílò ohun èlò mẹ́rin tí ó jọra pátápátá, ó sì ń gba ọjọ́ iṣẹ́ méje, nítorí náà ẹ ṣe àfikún èyíkéyìí tí ẹ bá fẹ́ kí a dán wò.
Àyẹ̀wò ilé ń fa àríyànjiyàn. FDA sọ pé ohun èlò ìdánwò ilé tí a fi ń nu ojú ohun lè fi òjé tí ó lè ṣàn jáde hàn, àti pé ohun èlò tí èsì rẹ̀ bá jáde ní rere kò yẹ kí a lò ó fún oúnjẹ. Ceramics NZ kìlọ̀ pé kálàmù ìdánwò òjé fún àwọn oníbàárà "kò ṣe é fún ìlò yìí" lórí ohun èlò amọ̀, ó sì lè fúnni ní èsì rere èké. Digitalfire dábàá fífi ègé lẹ́mọ́ọ̀nù sílẹ̀ lórí glaze mọ́jú gẹ́gẹ́ bí àyẹ̀wò àkọ́kọ́ tí kò péye. Ìtumọ̀ àìléwu ni: èsì rere nínú àyẹ̀wò ilé túmọ̀ sí pé kí ẹ dẹ́kun lílo ohun èlò náà fún oúnjẹ, èsì òdì kò sì fi nǹkan kan hàn. Ilé ìwádìí nìkan ni ó lè sọ fún yín pé ohun èlò kan láìléwu.
Ohun èlò tí ó ní crazing
Crazing (ìfọ́ wẹ́wẹ́) jẹ́ àwọn ìlà fífọ́ kíkúnná tí ó so pọ̀ lójú glaze, àwọn orísun kò sì fohùn ṣọ̀kan nípa rẹ̀. Àdánwò Ceramics Monthly kan rí i pé a lè fọ táílì tí ó ní crazing mọ́, èyí tí ó dára jù nínú ẹ̀rọ ìfọ àwo, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé wọn kò mọ́ tó táílì tí kò ní crazing lẹ́yìn ọṣẹ àti omi. Digitalfire gbà pé "Ohun èlò tí ó ní crazing kò ṣe é tẹ́wọ́gbà" àti pé crazing "ń sọ ohun èlò di aláìlágbára gidigidi". Ọ̀nà àìléwu rọrùn: ẹ má ṣe lo ohun èlò tí ó ní crazing fún oúnjẹ.
Liner glaze
Liner glaze ni glaze tí ó wà nínú ife tàbí abọ́, níbi tí oúnjẹ ń jókòó sí. Digitalfire ṣàpèjúwe liner tí ewu rẹ̀ lè kéré tó láti lò láìsí àyẹ̀wò ilé ìwádìí: kò sí ohun àwọ̀, barium, òjé tàbí lithium; ó yọ́ pátápátá; kò sí crazing; ó sì ń pẹ́ láìbàjẹ́. Kódà nígbà náà, àyẹ̀wò ìṣàn irin jáde ti ìkòkò tí ẹ̀yin fúnra yín sun nìkan ni ó ń fi hàn bóyá wọ́n láìléwu fún oúnjẹ. Àmì ìkìlọ̀ nínú glaze èyíkéyìí ni ohun àwọ̀ tí ó pọ̀ gan-an, kírísítà lójú rẹ̀ àti yíyọ́ tí kò dára.
Òfin ìdílé tí a dábàá
- Ife, abọ́ àti àwo àwọn ọmọdé: liner glaze tí ó lágbára tí ilé ìwádìí ti dán wò nìkan, tàbí ohun èlò tábìlì ọjà.
- Ẹ má ṣe pa oúnjẹ tàbí ohun mímu oníkan (ọsàn, tòmátò, kíkan, omi èso, wáìnì) mọ́ sínú ìkòkò tí a fi ohunkóhun tí ẹ kò tí ì jẹ́ kí a dán wò ṣe glaze rẹ̀.
- Ẹ má ṣe lo ohun èlò tí ó ní crazing fún oúnjẹ.
- Test tile àti àdánwò máa ń wà nínú ilé iṣẹ́ amọ̀, kì í ṣe nínú ilé ìdáná láé, nínú àpótí nǹkan ìṣeré tàbí nínú àwo ẹranko ilé.
- Ẹ ṣọ́ra pẹ̀lú àwọn ohun èlò amọ̀ mìíràn pẹ̀lú. FDA gbani nímọ̀ràn láti ṣọ́ra pẹ̀lú ohun èlò afọwọ́ṣe tàbí èyí tí ó dà bí ẹni pé a ṣe é láìpé, ohun àtijọ́, ohun èlò tí ó ti bàjẹ́ tàbí tí ó ti gbó, ohun tí a rà ní ọjà àlòkù àti ọ̀ṣọ́ ọsàn, pupa tàbí yẹ́lò tí ń tàn yòò.
- Bí ọmọdé kan bá ti lo ohun èlò amọ̀ tí ẹ ń ṣiyèméjì nípa rẹ̀ báyìí, FDA sọ pé kí ẹ bá dókítà sọ̀rọ̀ nípa àyẹ̀wò òjé nínú ẹ̀jẹ̀.
Fún púpọ̀ sí i nípa bí glaze ṣe ń yọ́, ìdí tí àwọn kan fi ń ṣàn jáde àti ohun tí àwọn ààlà túmọ̀ sí, ẹ wo Ìpìlẹ̀ glaze.
Àwọn orísun
- America's Poison Centers: Poison Help
- Poison Control (poison.org): webPOISONCONTROL
- NHS: Poisoning
- National Poisons Information Service (UK)
- National Poisons Information Centre of Ireland: Public Poisons Line
- European Commission: 112, the European emergency number
- healthdirect: Poisoning
- National Poisons Centre (New Zealand)
- ASPCA: Animal Poison Control
- Pet Poison Helpline
- Animal PoisonLine (UK)
- Animal Poisons Helpline (Australia and New Zealand)
- PubMed Central: Non-fatal acute barium carbonate poisoning, a case report (2025)
- WHO IPCS: Environmental Health Criteria 107, Barium (1990)
- Fisher Scientific: Potassium dichromate safety data sheet (2007)
- WikEM: Boron toxicity
- NPIC and US EPA: Recognition and Management of Pesticide Poisonings, chapter 9 (PDF)
- medlibrary.org: Lithium carbonate prescribing information
- CDC: About Lead in Jobs, Hobbies, or Other Activities
- CDC: Blood Lead Reference Value
- US EPA: Children's health booklet (2018, PDF)
- Pennsylvania Department of Health: Non-Occupational Lead Exposure (PDF)
- Western Carolina University: Ceramics Safety
- Crafts Council (UK): How to make your pottery practice greener
- Pet Poison Helpline: Lead
- Vet Candy: Sparkler ingestion results in barium toxicity
- University of Illinois College of Veterinary Medicine: Bird toxins
- Skutt: Designing a Kiln Room (PDF)
- Kiln Management guide for schools (PDF)
- L&L Kiln: Front-loader installation checklist (PDF)
- Rio Grande: PMC Kilns Handbook (PDF)
- Dawson: Kiln-Sitter LT-3 manual (PDF)
- Ceramic Arts Network: In the Studio, Eye Health for Potters
- FDA: Questions and Answers on Lead-Glazed Traditional Pottery
- FDA: Compliance Policy Guide 545.450, lead in pottery (PDF)
- Digitalfire: Food Safe
- Ceramics NZ: Is it food safe?
- Ceramic Arts Network: Techno File, Dirty Dishes