आफ्नो परिवारलाई विष नखुवाउनुहोस्
कुनै बच्चा वा घरपालुवा जनावरले ग्लेजको कुनै सामग्री निल्यो भने के गर्ने, र त्यस्तो हुन नदिन सामग्री, धुलो र किल्नलाई उनीहरूबाट कसरी टाढा राख्ने.
केही निलियो भने
कुनै बच्चा वा घरपालुवा जनावरले ग्लेजको कुनै सामग्री निलेको, सासमार्फत भित्र लिएको वा आफूमाथि पोखेको हुन सक्छ भने, उनीहरू ठीक देखिए पनि अहिले नै आफ्नो क्षेत्रको विष हेल्पलाइनमा फोन गर्नुहोस्. लक्षण देखिने कुरा नपर्खनुहोस्. कोही बेहोस छ, सास फेरिरहेको छैन, सास फेर्न सङ्घर्ष गरिरहेको छ वा उसलाई दौरा (सिजर) परिरहेको छ भने, पहिले आपत्कालीन नम्बरमा फोन गर्नुहोस्.
यो मार्गदर्शिका चिकित्सकीय सल्लाह होइन: के गर्ने भन्ने निर्णय विष सूचना केन्द्र, डाक्टर वा पशु चिकित्सकले गर्छन्. यो पेजले तपाईंलाई उनीहरूसम्म छिटो पुग्न, र अझ राम्रो त, उनीहरूको आवश्यकता नै नपर्ने गरी बच्न मद्दत गर्छ.
| केका लागि | फोन | समय र टिपोट |
|---|---|---|
| आपत्काल: बेहोस भएको, सास नफेरेको, दौरा परेको | 102 | एम्बुलेन्स र स्वास्थ्यसम्बन्धी आपत्काल. प्रहरीका लागि 100 मा फोन गर्नुहोस्; आगलागीमा 101 मा. यी नम्बरहरू 2012 मा अन्तिम पटक अद्यावधिक गरिएको ITU को सूचीबाट लिइएका हुन्. |
| विषसम्बन्धी सल्लाह | - | हामीले यहाँ सार्वजनिक विष हेल्पलाइन पुष्टि गर्न सकेनौँ. आफ्नो डाक्टरलाई फोन गर्नुहोस्, वा जरुरी छ भने आपत्कालीन नम्बरमा फोन गर्नुहोस्. |
| जनावर | - | आफ्नो पशु चिकित्सकलाई फोन गर्नुहोस्. |
जाँचिएको मिति: itu.int.
हामी आफ्नो क्षेत्रका नम्बरहरू आजै आफ्नो फोनमा सेभ गर्न, र स्टुडियोको ढोकाभित्र एउटा कार्डमा राख्न सुझाव दिन्छौँ.
फोन गर्दा के तयार राख्ने
- बोरा वा बाल्टिनमा लेखिएजस्तै सामग्रीको ठ्याक्कै नाम, र त्यसको लेबल वा सुरक्षा डाटा सिट (SDS: सामग्रीका खतरा र प्राथमिक उपचार लेखिएको, सप्लायरले दिने सिट). बोराको फोटोले पनि काम गर्छ.
- मिसाइएको ग्लेज भए, त्यसको रेसिपी. तपाईंको Glazecalc रेसिपी नै ग्लेजका सामग्रीको सूची हो.
- करिब कति, र कहिले.
- कसरी: निलेर, सासमार्फत भित्र लिएर, छालामा वा आँखामा.
- अहिलेसम्म देखिएका कुनै पनि लक्षण.
- बच्चा वा घरपालुवा जनावरको अनुमानित तौल, किनभने उही मात्राले सानो शरीरलाई बढी असर गर्छ. घरपालुवा जनावर भए, त्यसको जात, उमेर र कुनै स्वास्थ्य समस्या पनि.
के नगर्ने
NHS को सल्लाह छ: व्यक्तिलाई बान्ता गराउने प्रयास नगर्नुहोस्, र उनलाई खान वा पिउन केही नदिनुहोस्. घरपालुवा जनावरको हकमा, पशु चिकित्सक वा जनावरको विष हेल्पलाइनले के गर्ने भनेर नभनेसम्म केही नगर्नुहोस्.
अस्पताल जानुभयो भने, NHS भन्छ कि सुरक्षित भए प्याकेजिङ वा नमुना लिएर जानुहोस्. ग्लेजको सामग्रीका लागि, यसको अर्थ बोराको लेबल वा सुरक्षा डाटा सिट हो.
निल्दा सबैभन्दा खतरनाक के हो
ग्लेजका सामग्रीले परिवारलाई दुई फरक तरिकाले हानि गर्न सक्छन्:
- तीव्र खतरा (एउटै मात्राबाट, केही घण्टाभित्रै हुने हानि) घुलनशील सामग्री निल्नु हो, अर्थात् पानी वा पेटको अम्लमा घुल्ने सामग्री. ताल्चा लगाएर राख्ने बानी र माथिका नम्बरहरूले यसको सामना गर्छन्.
- दीर्घकालीन खतरा (धेरै सानासाना मात्राबाट हुने हानि) धुलो हो, मुख्यतः सिलिका र सिसा (लेड), जसले सुरुमा कुनै लक्षण देखाउँदैन र लुगामा टाँसिएर घरसम्म पुग्छ. सफाइका बानीले यसको सामना गर्छन्.
ग्लेजको धेरैजसो भाग सिलिका, काओलिन (चाइना क्ले) र फेल्डस्पार हो, जुन मुस्किलले घुल्छन्. हामी तिनलाई निल्दाको आपत्कालभन्दा पनि सासबाट हुने दीर्घकालीन खतरा मान्छौँ. तलका घुलनशील सामग्री नै सबैभन्दा पहिले ताल्चामा राख्नुपर्ने हुन्.
| सामग्री | यसले के गर्छ | रिपोर्ट गरिएका मात्रा |
|---|---|---|
| बेरियम कार्बोनेट | पहिले मुसा मार्ने विषका रूपमा बिक्री हुन्थ्यो. यो पानीमा मुस्किलले घुल्छ तर अम्लमा घुल्छ, त्यसैले निलेपछि यसलाई घुलनशील मान्नुहोस्. बेरियमले रगतमा पोटासियम घटाउँछ, जसले बान्ता, पखाला र मांसपेशीको कमजोरी गराउँछ, जुन पक्षाघात, सास फेर्न नसक्ने अवस्था र मुटुको अनियमित धड्कनसम्म पुग्न सक्छ. लक्षणहरू सामान्यतया 2 घण्टाभित्र सुरु हुन्छन्. | स्रोतहरू एकमत छैनन्. WHO को एउटा समीक्षाले उपचार नगरिएका अवस्थामा आन्द्राबाट सोसिएको बेरियमको घातक मात्रा 3 देखि 4 g अनुमान गर्छ, 0.2 देखि 0.5 g बाट विषालु असर हुने बताउँछ, र घुलनशील बेरियम लवण बेरियम क्लोराइडको सबैभन्दा कम रिपोर्ट गरिएको घातक मात्रा शरीरको तौलको प्रति kg 11.4 mg दिन्छ. आपत्कालीन चिकित्साको एउटा सन्दर्भ स्रोतले बेरियम लवणहरूको घातक दायरा 1 देखि 30 g दिन्छ, र करिब 200 mg बाट पनि हानि हुन सक्ने बताउँछ. कुनैले पनि बालबालिकाका लागि अङ्क दिँदैन, त्यसैले जतिसुकै मात्रामा पनि फोन गर्नुहोस्. |
| बोराक्स र बोरिक एसिड | पहिले वाकवाकी, बान्ता, पखाला र पेट दुखाइ हुन्छ; बान्ता र दिसा निलो-हरियो हुन सक्छ. गम्भीर अवस्थामा चम्किलो रातो बिमिरा आउँछ जसको छाला पछि उप्किन्छ, दौरा (सिजर) पर्छ, मिर्गौलामा क्षति हुन्छ र रक्तसञ्चार ढल्ने अवस्था (सक) आउँछ. | लगभग सबैभन्दा कम घातक मात्रा: शिशुका लागि 2 देखि 3 g, बच्चाका लागि 5 देखि 6 g. निलेका 784 घटनाको एउटा समीक्षामा, 12% मा मात्र लक्षण देखिए र कुनै पनि घातक भएनन्, तर मृत्यु पनि हुने गर्छ, र यसको कुनै विषनाशक औषधि (एन्टिडोट) छैन. |
| लिथियम कार्बोनेट | 15 kg (33 lb) तौलको एउटा बच्चाले 300 mg निलेपछि उसमा केही बेर अनैच्छिक मांसपेशी ऐँठन र अति सक्रिय रिफ्लेक्स (एक्युट डिस्टोनिया र हाइपररिफ्लेक्सिया) देखियो, जुन निको भयो. | साना बालबालिकाबारे थोरै मात्र लेखिएको छ. 300 mg एक चम्चा पाउडरभन्दा धेरै कम हो. |
| सोडा एस (सोडियम कार्बोनेट) | पानीमा सजिलै घुल्छ. यसले बच्चालाई के गर्छ भन्ने कुनै भरपर्दो अङ्क हामीले भेटेनौँ. | केही भेटिएन. जतिसुकै मात्रामा पनि फोन गर्नुहोस्. |
| पोटासियम डाइक्रोमेट | केही रेसिपीमा प्रयोग हुने क्रोमको कलरेन्ट. Fisher Scientific को सुरक्षा डाटा सिटले चेतावनी दिन्छ कि यो “निलेमा घातक हुन सक्छ”, पाचन नलीमा पोलेको घाउ बनाउँछ र मिर्गौलालाई हानि गर्न सक्छ. त्यही सिटले यो “सासमार्फत भित्र लिएमा घातक हुन सक्छ” र क्यान्सर गराउन सक्छ भनेर, र “गर्भमा रहेको बच्चालाई हानि हुने सम्भावित जोखिम” बारे पनि चेतावनी दिन्छ. | निर्धारण गरिएको छैन, र यो कति विषालु छ भन्नेमा सुरक्षा डाटा सिटहरू एकमत छैनन्. |
यी हानिकारक मात्रा केही सय मिलिग्रामदेखि केही ग्रामसम्म छन्. ग्लेजका सामग्री पाउन्ड वा किलोग्रामको हिसाबले बिक्री हुन्छन्, त्यसैले एउटा खुला बोरा वा बाल्टिनमा हिँड्न सिक्दै गरेको सानो बच्चालाई हानि गर्न चाहिनेभन्दा धेरै बढी हुन्छ.
कलरेन्ट र सिसा
कलरेन्ट (रङ दिने अक्साइड) ती धातुका अक्साइड र स्टेन (तयारी रङ) हुन् जसले ग्लेजलाई रङ दिन्छन्: कपर, कोबाल्ट, क्रोम, म्याङ्गनिज, निकेल, क्याडमियम-सेलेनियम स्टेन र अन्य. एउटा विश्वविद्यालयको सेरामिक सुरक्षा पेजले सिसा (लेड), क्याडमियम, कोबाल्ट र क्रोमियमलाई विशेष गरी खतरनाक ग्लेज सामग्रीमध्ये गन्छ. कुनै पनि कलरेन्टको भरपर्दो मात्राको अङ्क हामीले भेटेनौँ, त्यसैले जतिसुकै मात्रामा पनि फोन गर्नुहोस्. मिसाइएको ग्लेजको बाल्टिनमा पनि त्यो बनाउन प्रयोग भएका बोराहरूकै सामग्री हुन्छन्, फरक यति हो कि ती भिजेका हुन्छन्.
सिसाको मुख्य खतरा फरक छ: एक चम्चा होइन, तर हप्तौँ वा महिनौँसम्म निलिएको सानो मात्राको धुलो, कुनै चेतावनीको सङ्केतबिना (तल ‘सिसा र बालबालिका’ हेर्नुहोस्).
घरमा सामग्री राख्ने तरिका
घरमा ग्लेजका सामग्री राख्ने नियम कुनै आधिकारिक निकायले बनाउँदैन, तर स्वास्थ्य र सुरक्षाका पेजहरू एकमत छन्: कामलाई यसकै छुट्टै ठाउँमा, बालबालिकाबाट टाढा राख्नुहोस्. सिसा (लेड) प्रयोग हुने सोखबारे लेख्दै पेन्सिल्भेनियाको स्वास्थ्य विभाग भन्छ: “आफ्नो सोखका लागि छुट्याइएको कार्यस्थल वा ग्यारेज प्रयोग गर्नुहोस् र बालबालिकालाई यो ठाउँबाट टाढा राख्नुहोस्.”
भण्डारणको जाँचसूची
यी ग्लेजमा लागू गरिएका, विषबाट बच्ने सामान्य नियम हुन्. कुनै सेरामिक मापदण्डले यिनलाई तोकेको छैन, तर हामी यी सबैको सुझाव दिन्छौँ:
- सुक्खा सामग्री ताल्चा लगाएर राख्नुहोस्: एउटा दराजमा, वा ताल्चा लाग्ने कोठा, ग्यारेज वा छाप्रोमा. अग्लो ताखाले मद्दत गर्छ, तर बालबालिका चढ्छन्. सुरुमा केही चिज मात्र ताल्चामा राख्न सक्नुहुन्छ भने, घुलनशील सामग्री र कलरेन्टबाट सुरु गर्नुहोस्.
- सामग्रीलाई तिनकै सक्कली बोरा वा डब्बामा राख्नुहोस्. कुनैलाई अर्को भाँडोमा सार्नुभयो भने, बोरामा लेखिएजस्तै ठ्याक्कै नामको लेबल लगाउनुहोस्.
- ग्लेज सामग्रीका लागि खाना वा पेयका भाँडा (दहीका डब्बा, बट्टा, बोतल) कहिल्यै प्रयोग नगर्नुहोस्, लेबल लगाए पनि. दहीको डब्बामा के हुन्छ भनेर बच्चालाई थाहा हुन्छ.
- स्टुडियोका औजार (स्कुप, चम्चा, फिट्ने ह्विस्क, चाल्नी, तराजु) स्टुडियोमै राख्नुहोस्. ग्लेजका लागि भान्साका औजार, वा खानाका लागि ग्लेजका औजार कहिल्यै प्रयोग नगर्नुहोस्.
- भिजेका ग्लेज लेबल लगाइएका, बिर्को लगाइएका बाल्टिनमा राख्नुहोस्.
- हरेक सामग्रीको सुरक्षा डाटा सिट त्यसैसँग राख्नुहोस्, कागजमा वा तपाईंको फोनमा.
- स्टुडियोको कुनै पनि चिज भान्सामा नराख्नुहोस्: न बोरा, न बाल्टिन, न औजार, न टेस्ट टाइल.
सामग्री किन्ने र राख्नेबारे थप विस्तारमा, ग्लेज कसरी बनाउने हेर्नुहोस्.
ग्लेजको फोहोर र पखालेको पानी
ग्लेज, वा ग्लेजका औजार पखालेको पानी, सिङ्कमा वा बगैँचामा कहिल्यै नखन्याउनुहोस्. UK को Crafts Council ले हात, ब्रस, चाल्नी र औजार धुन छुट्टै पानीको बाल्टिन राख्न सुझाव दिन्छ. यसलाई रातभरि थिग्रिन दिनुहोस्, माथिको सफा पानी खन्याएर फाल्नुहोस्, अनि थिग्रिएको ग्लेज सुकाएर फोहोरमा फाल्नुहोस् (यो ल्यान्डफिलमा जान्छ), ढलमा कहिल्यै होइन.
हामी त्यो बाल्टिनमा बिर्को लगाउन सुझाव दिन्छौँ: लेदोमा ग्लेजकै धातुहरू हुन्छन्, र घरपालुवा जनावरले जमेर बसेको पानी पिउँछन्. फाल्ने नियम ठाउँअनुसार फरक हुन्छन्, त्यसैले हरेक उत्पादनको सुरक्षा डाटा सिट हेर्नुहोस्, र निश्चित हुनुहुन्न भने आफ्नो स्थानीय तह (नगरपालिका वा गाउँपालिका) वा खानेपानी कम्पनीलाई सोध्नुहोस्.
धुलोलाई स्टुडियोमै राख्ने तरिका
पेन्सिल्भेनियाको स्वास्थ्य विभागले समस्या स्पष्ट भन्छ: “तपाईंको सोखबाट आएको सिसा (लेड) मिसिएको धुलो तपाईंको लुगा, जुत्ता, कपाल, छाला र व्यक्तिगत सामानमा टाँसिन सक्छ, र सजिलै तपाईंको गाडीमा र घरका सतहहरूमा सर्न सक्छ.” CDC थप्छ कि वयस्कहरूले “थाहै नपाई सिसा घर ल्याएर आफ्नो परिवारलाई सिसाको सम्पर्कमा पार्न सक्छन्.” पेन्सिल्भेनियाको निर्देशनले उपाय दिन्छ:
- खानुअघि हात धुनुहोस्.
- घरभित्र जानुअघि स्टुडियोका लुगा र जुत्ता फेर्नुहोस्.
- स्टुडियोका लुगा परिवारका लुगाभन्दा छुट्टै धुनुहोस्.
- घर र गाडीलाई नियमित रूपमा HEPA भ्याकुम क्लिनरले सफा गर्नुहोस् (मसिनो धुलो छेक्ने उच्च क्षमताको फिल्टर भएको भ्याकुम).
हामीले सुझाव दिने घरका नियम
- भान्सा वा खाने टेबलमा माटो वा ग्लेजको कुनै काम नगर्ने, छिटो सकिने काम भए पनि.
- स्टुडियो भिजेको सफाइले सफा गर्नुहोस्. एउटा विश्वविद्यालयको सेरामिक सुरक्षा पेज सुक्खा कुचोले बढार्नबाट बच्न, HEPA फिल्टर भएको भ्याकुमले मात्र सफा गर्न र दिनहुँ भिजेको पोछा लगाउन भन्छ. हरेक कामपछि सतहहरू पनि भिजेको कपडाले पुछ्नुहोस्.
- तपाईंका ग्लेज सिसारहित भए पनि, सबै ग्लेजको धुलोलाई सिसा (लेड) को धुलोजस्तै मान्नुहोस्. बेरियम, क्रोम, कोबाल्ट वा म्याङ्गनिज भएको धुलो पनि त्यसै गरी घरसम्म पुग्छ.
- बच्चा उचाल्नु, खाना बनाउनु वा घरपालुवा जनावर सुम्सुम्याउनुअघि हात र नङ माझेर धुनुहोस्.
- बालबालिकालाई स्टुडियोमा खेल्न नदिनुहोस्, र यसलाई आँगन वा बगैँचा जाने छोटो बाटो बन्न नदिनुहोस्.
गर्भावस्था र स्तनपान
घरमा कोही गर्भवती छन् वा स्तनपान गराउँदै छन् भने हामी थप सावधानीको सुझाव दिन्छौँ. तपाईं सुक्खा सामग्री चलाउँदा उनलाई स्टुडियोबाट बाहिर राख्नुहोस्, र तपाईंले सिसा (लेड) प्रयोग गर्नुभएको छ भने, परिवारका लागि रगतमा सिसाको जाँच उपयुक्त हुन्छ कि भनेर उनको डाक्टर वा सुँडेनी (मिडवाइफ) लाई सोध्नुहोस्.
काम गर्दा धुलो नियन्त्रण गर्नेबारे (रेस्पिरेटर मास्क, भिजेका विधि र भेन्टिलेसन), सुरक्षित मिसाइ र हावाको आवतजावत हेर्नुहोस्.
सिसा र बालबालिका
सिसा (लेड) चुपचाप रहने जोखिम हो. CDC ले “सिसा भएको ग्लेज वा पिग्मेन्ट मिसाउनु वा लगाउनु” लाई मानिसलाई सिसाको सम्पर्कमा पार्न सक्ने सोखहरूमा गन्छ, र चेतावनी दिन्छ कि “सिसाको सम्पर्कमा आएका धेरैजसो बालबालिका र वयस्कमा कुनै लक्षण हुँदैन.” यसकै शब्दमा, “तपाईं वा तपाईंको बच्चा सम्पर्कमा आएको छ कि छैन भनेर थाहा पाउने एउटै उपाय रगतमा सिसाको जाँच हो.”
बालबालिकाले किन बढी लिन्छन्
बालबालिकाले वयस्कभन्दा बढी घरको धुलो शरीरभित्र लिन्छन्. उनीहरूले आफ्नो शरीरको तौलको अनुपातमा बढी हावा सासमा लिन्छन्, र US EPA उल्लेख गर्छ कि साना बालबालिकामा “घस्रने र हात/वस्तु मुखमा हाल्ने जस्ता उनीहरूका विशेष व्यवहारका कारण माटो र धुलो निल्ने दर धेरैजसो बढी हुन्छ.” सिसाका लागि, बच्चाले सासमा लिने धुलोभन्दा भुइँ, हात र खेलौनाबाट निल्ने धुलो बढी महत्त्वपूर्ण हुन्छ.
रगत जाँच र 3.5 को अङ्क
रगतमा सिसा µg/dL मा नापिन्छ (रगतको प्रति डेसिलिटर, अर्थात् एक लिटरको दशौँ भागमा, सिसाको माइक्रोग्राम). CDC को रगतमा सिसाको सन्दर्भ मान 3.5 µg/dL हो, जुन 2021 मा 5 µg/dL बाट घटाइएको थियो. यो त्यो स्तर हो जसभन्दा तल 1 देखि 5 वर्ष उमेरका US का 97.5% बालबालिका पर्छन्, त्यसैले यो स्तरमा वा यसभन्दा माथि भएको बच्चाको रगतमा उसकै उमेरका लगभग सबै बालबालिकाको भन्दा बढी सिसा हुन्छ. CDC भन्छ कि यो मान “स्वास्थ्यमा आधारित होइन र नियामक मापदण्ड पनि होइन”, र मान घटाउँदा यसले भनेको थियो “सिसाको जुनसुकै स्तरको सम्पर्क पनि बालबालिकाका लागि हानिकारक छ.”
त्यसैले 3.5 µg/dL थप जाँचका लागि सङ्केत हो, सुरक्षित सीमा होइन. यसभन्दा तलको नतिजाको अर्थ सिसाले कुनै हानि गरेन भन्ने होइन. यसमा वा यसभन्दा माथिको नतिजाको अर्थ सिसा कहाँबाट आइरहेको छ भनेर पत्ता लगाउनु हो; CDC को निर्देशन औँलामा सियो घोचेर निकालिएको नमुनाको नतिजालाई नसाबाट लिइएको नमुनाले पुष्टि गर्नु हो. US बाहिरका डाक्टरहरू आफ्नै निर्देशन प्रयोग गर्छन्, र तपाईंको डाक्टरले नतिजाको अर्थ बुझाउनुहुनेछ.
हामीले दिने सुझाव
- सकेसम्म सिसारहित ग्लेज प्रयोग गर्नुहोस्. साना बालबालिका भएको घरमा, हामी सिसा पटक्कै प्रयोग नगर्न सुझाव दिन्छौँ.
- तपाईंले सिसायुक्त फ्रिट (लेड फ्रिट) (पहिल्यै काँचमा पगालेर पिसेर पाउडर बनाइएको सिसा), वा बनावट थाहा नभएका पुराना ग्लेज प्रयोग गर्नुभएको छ भने, आफ्नो बच्चाको डाक्टरलाई रगतमा सिसाको जाँचबारे सोध्नुहोस्.
- सिसा भएका मात्र होइन, हरेक ग्लेजका लागि माथिका धुलोसम्बन्धी नियम पालना गर्नुहोस्.
तपाईंले सेटिङहरूमा नछान्नुभएसम्म Glazecalc ले सिसा अफ राख्छ. सिसा अफ हुँदा, यसले रेसिपीमा कहिल्यै सिसा थप्दैन वा सुझाव दिँदैन.
घरपालुवा जनावर
कुमालेहरूको घरमा रहने घरपालुवा जनावरका लागि लेखिएको कुनै पशु चिकित्सा अध्ययन वा निर्देशन हामीले भेटेनौँ. यस खण्डको सल्लाह सामान्य बुद्धिमा आधारित छ, सिसा (लेड), बेरियम र चराबारे सामान्य तथ्यमा टेकेर बनाइएको. यो कुनै पशु चिकित्सा स्रोतबाट आएको होइन.
के थाहा छ
Pet Poison Helpline भन्छ “सिसा सबै प्रजातिका लागि विषालु छ, तर कलिला र/वा कुपोषित जनावरमा विषाक्तताको जोखिम सबैभन्दा बढी हुन्छ”, जसका लक्षणमा बान्ता, पखाला, नखानु, लडखडाउनु, दौरा (सिजर) र अन्धोपन पर्छन्. एउटा पशु चिकित्सा केस रिपोर्टले बेरियम नाइट्रेट (घुलनशील बेरियम लवण, ग्लेज सामग्री होइन) भएका फुलझडी खाएको एउटा कुकुरको वर्णन गर्छ: उसलाई अचानक कमजोरी आयो, मुखबाट लार चुहियो र मुटुको धड्कन अनियमित भयो, र पशु चिकित्सकको उपचारपछि ऊ निको भयो. चराहरू विशेष अवस्थामा छन्: इलिनोइस विश्वविद्यालयका एक पशु चिकित्सक बताउँछन् कि “चराहरूको श्वासप्रश्वास प्रणाली अत्यन्त विकसित र अति कुशल हुन्छ, जसले गर्दा तिनीहरू धुवाँ र एरोसोल सासमार्फत भित्र लिँदा विशेष रूपमा जोखिममा पर्छन्.”
सामान्य बुद्धिका नियम
- घरपालुवा जनावरलाई ढोका बन्द गरेर स्टुडियोबाट बाहिर राख्नुहोस्.
- कुकुरले बोरा चपाउँछन् र बाल्टिनबाट पिउँछन्. बोरा बन्द दराजमा राख्नुहोस् र हरेक बाल्टिनमा बिर्को लगाउनुहोस्.
- बिरालाहरू धुलोमाथि हिँड्छन् र आफ्ना खुट्टा र रौँबाट त्यसलाई चाट्छन्. भुइँ भिजेको सफाइले सफा गर्नुहोस् र बिरालालाई स्टुडियोबाट बाहिर राख्नुहोस्, ताकि चाटेर निल्ने केही नहोस्.
- चरा र साना स्तनधारी जनावर (खरायो, गिनी पिग, ह्याम्स्टर) घरकै हावा फेर्छन्. सुक्खा सामग्री चलाउँदा र किल्न (भट्टी) मा फायरिङ हुँदा उनीहरूलाई ढोका बन्द गरेर टाढाको कोठामा राख्नुहोस्.
- माछा राख्ने ट्याङ्कीमा थिग्रिने धुलो जम्मा हुन्छ. तिनलाई स्टुडियोबाट बाहिर, र छोपेर राख्नुहोस्.
- घरपालुवा जनावरको खाना र पानीका भाँडा स्टुडियो र किल्नबाट टाढा राख्नुहोस्, र बजारमा किनेका वा परीक्षण गरिएका भाँडा प्रयोग गर्नुहोस्, स्टुडियोका प्रयोगहरू होइन.
घरपालुवा जनावरले स्टुडियोबाट केही खाएको वा पिएको हुन सक्छ, वा माथिका जस्ता लक्षण देखाउँछ भने, सामग्रीको नाम र जनावरको तौल हातमा राखेर आफ्नो पशु चिकित्सक वा जनावरको विष हेल्पलाइनमा फोन गर्नुहोस् (माथिको तालिका हेर्नुहोस्).
किल्न
बाहिरी भाग पोल्ने गरी तातो हुन्छ
UK को विद्यालयको एउटा जोखिम मूल्याङ्कन भन्छ किल्न (भट्टी) को बाहिरी भाग “160 °C र सम्भवतः त्योभन्दा बढीसम्म पुग्न सक्छ” (करिब 320 °F), र विद्यालयको किल्नसम्बन्धी एउटा निर्देशिकाले धातुका पट्टीहरू 460 °F (करिब 240 °C) सम्म पुगेको रिपोर्ट गर्छ. किल्न बनाउने कम्पनी Skutt ले बालबालिका र घरपालुवा जनावरबाट जोगाउन ताल्चा लगाउन सकिने किल्न कोठा सिफारिस गर्छ. कोठामा ताल्चा लगाउन नसकिने ठाउँमा, विद्यालयको निर्देशिकाले किल्न सुरक्षा स्क्रिनजस्तो बार सुझाव दिन्छ.
साना बालबालिका र घरपालुवा जनावरले चेतावनीको चिन्ह बुझ्न सक्दैनन्. किल्नमा फायरिङ हुँदा र सेलाउँदा उनीहरूलाई ताल्चा लगाइएको ढोका वा बारपछाडि राख्न, र अरू सबैका लागि चेतावनीको चिन्ह टाँस्न हामी सुझाव दिन्छौँ.
वरिपरिको ठाउँ
दूरीबारे स्रोतहरू एकमत छैनन्. Rio Grande भन्छ भित्ता र जल्न सक्ने जुनसुकै वस्तुबाट कम्तीमा 12 इन्च (30 cm). L&L ले सबै भित्ताबाट 18 इन्च (46 cm) जोड दिएर सिफारिस गर्छ, र यसले उद्धृत गर्ने भवन संहिताले जल्न सक्ने भित्ताबाट 3 फिट (0.9 m) माग्छ. आफ्नो किल्न (भट्टी) को म्यानुअल र स्थानीय अग्नि सुरक्षा नियम पालना गर्नुहोस्; निश्चित हुनुहुन्न भने, जुनसुकै भित्ताबाट 18 इन्च र जल्न सक्ने जुनसुकै वस्तुबाट 3 फिट दूरी राख्नुहोस्. ग्यारेजमा, गाडी, इन्धन र पेन्ट धेरै टाढा राख्नुहोस्.
बिजुली
Rio Grande ले राम्ररी अर्थिङ गरिएको सकेटसहितको छुट्टै सर्किट (अरू केहीलाई बिजुली नदिने सर्किट) सिफारिस गर्छ. हामी एक्सटेन्सन कर्ड प्रयोग नगर्न सुझाव दिन्छौँ. फायरिङहरूको बीचमा, बच्चाले किल्न (भट्टी) सुरु गर्न नसकोस् भनेर किल्नको ब्रेकर वा डिस्कनेक्ट स्विच बन्द गर्नुहोस्, वा प्लग निकाल्नुहोस्.
फायरिङ सकिँदा त्यहीँ हुनुहोस्
किल्न सिटर (Kiln-Sitter) हातले चलाउने धेरै किल्न (भट्टी) मा हुने मेकानिकल स्विच हो: फायरिङको अन्त्यमा एउटा सानो कोन (शङ्कु) झुक्छ र स्विच बन्द गराउँछ. यसको म्यानुअल भन्छ यो “फेल-सेफ रूपमा बन्द गर्ने उपकरणको काम गर्न बनाइएको होइन.” Rio Grande भन्छ फायरिङ भइरहेको किल्नलाई कहिल्यै एक्लै नछोड्नुहोस्, “विशेष गरी बन्द हुने अपेक्षित समयनजिक”. त्यसैले फायरिङ हुँदा नजिकै बस्नुहोस् र किल्न जाँचिरहनुहोस्, सबैभन्दा बढी अन्त्यतिर; कुनै वयस्क पूरै फायरिङभरि घरमा र ब्युँझेको अवस्थामा रहने भए मात्र फायरिङ गर्नुहोस्, किल्न बन्द भयो कि भएन जाँच्नुहोस्, र किल्न कोठामा ABC आगो निभाउने यन्त्र राख्नुहोस्. सिटर, कन्ट्रोलर र फायरिङ सेड्युल कसरी काम गर्छन् भन्नेबारे, साधारण किल्नमा फायरिङ हेर्नुहोस्.
धुवाँ र कार्बन मोनोअक्साइड
फायरिङले धुवाँ निकाल्छ, त्यसैले किल्न (भट्टी) को धुवाँ बाहिर निकाल्ने भेन्ट राख्नुहोस्; सुरक्षित मिसाइ र हावाको आवतजावत ले कसरी भनेर बताउँछ. घरसँग जोडिएको ग्यारेजमा राखिएको किल्नलाई यस्तो भेन्ट चाहिन्छ जसले धुवाँलाई जोड्ने ढोकाबाट घरसम्म पुग्न नदेओस्. किल्नमा फायरिङ हुँदा जहिले पनि चरालाई टाढाको कोठामा राख्नुहोस्.
कार्बन मोनोअक्साइड (CO) एउटा विषालु ग्यास हो जुन देखिँदैन र जसको गन्ध आउँदैन. एउटा विश्वविद्यालयको किल्न सुरक्षा पानाले ग्यास किल्नमा CO अलार्म अनिवार्य गर्छ. बिजुली किल्नबारे विचार फरक छन्, तर जैविक पदार्थ (माटोमा भएको, वा कागज वा मैनजस्ता चिज) जल्दा CO बन्न सक्छ. किल्न कोठा र यसको छेउका कोठामा CO अलार्म राख्नु जुनसुकै किल्नका लागि समझदारीपूर्ण, सस्तो कदम हो भन्ने हामीलाई लाग्छ.
पिपहोल र आँखा
तपाईंले देख्न नसक्ने इन्फ्रारेड प्रकाश “752°F (400°C) बाट सुरु हुन्छ”, र Ceramic Arts Network भन्छ यसभन्दा माथि किल्न (भट्टी) भित्र हेर्दा सधैँ आँखाको सुरक्षा साधन लगाउनु उचित हुन्छ. इन्फ्रारेडले आँखाको लेन्सलाई हानि गरेर मोतियाबिन्दु गराउन सक्छ, र लामो समय हेरिरहँदा रेटिनामा चोट लाग्न सक्छ. कालो चस्मा र डिडिमियम चस्माले यसलाई रोक्दैनन्.
बालबालिकाले किल्नभित्र पटक्कै हेर्नु उचित हुँदैन. चम्किरहेको पिपहोल (भित्र हेर्ने प्वाल) ले उनीहरूलाई तान्छ, र उनीहरूले सुरक्षा चस्मा भरपर्दो रूपमा लगाइराख्दैनन्, त्यसैले किल्न तातो हुँदा उनीहरूलाई टाढा राख्नुहोस्. वयस्कहरूले IR रोक्ने वेल्डिङ चस्माबाट छोटो समय मात्र हेर्नु उचित हुन्छ. स्रोतहरूले 1.7 देखि 5 सम्मका सेड सिफारिस गर्छन्; सेड 3 समझदारीपूर्ण छनोट हो, पछि आँखामा दाग देखिए त्योभन्दा गाढा.
परिवारको खाने टेबलमा हातले बनाएका भाँडा
परिवारको टेबलमा राखिने भाँडाका लागि प्रश्न लिचिङ (धातु निस्कनु) हो: पकाइएको ग्लेजबाट धातु घुलेर खाना वा पेयमा मिसिनु. FDA चेतावनी दिन्छ कि माटाका भाँडा “राम्ररी बनाइएको छैन भने, यो सिसा (लेड) खाना र पेयमा निस्कन सक्छ”, र “कुनै पनि मात्राको धुलाइ, उमालाइ वा अन्य प्रक्रियाले माटाका भाँडाबाट सिसा हटाउन सक्दैन.” US को FDA र EU जस्ता नियामकहरूले ग्लेजमा के छ भन्ने होइन, तयार भाँडाले मानक अम्ल परीक्षणमा कति सिसा र क्याडमियम छोड्छ भन्ने सीमित गर्छन्. US को सबैभन्दा कडा सीमा, कप, मग र जगका लागि, सिसाको 0.5 µg/mL हो.
सिसारहित भनेको खानाका लागि सुरक्षित भनेको होइन
सिसा (लेड) नभएको ग्लेजबाट पनि लिचिङ हुन सक्छ. ग्लेज रसायनको सन्दर्भ स्रोत Digitalfire ले “भारी धातुका अक्साइड कलरेन्ट, बेरियम, लिथियम वा सिसा” भएका ग्लेजलाई चिन्ताको विषय भन्छ, र आफ्नो तोकिएको तापक्रमभन्दा माथि पकाइएको स्टेन (तयारी रङ) ले क्याडमियम छोड्न सक्छ भनी चेतावनी दिन्छ. बट्टामा हुने ASTM D-4236 कला-सामग्री लेबलले “पकाइएको ग्लेज खानाका लागि सुरक्षित छ भनेर स्थापित गर्दैन”, र “टेबलवेयर उत्पादकहरूले डिनरवेयरको दर्जा स्थापित गर्न सबै तयार भाँडाको परीक्षण गर्नुपर्छ.”
“खानाका लागि सुरक्षित” को अर्थ हो: यो ग्लेज, यो माटोमा, यो कोन (शङ्कु)सम्म पकाइएको, यसरी लगाइएको, कानुनी सीमाभन्दा कम छोड्छ. रेसिपीको हिसाबले, Glazecalc को हिसाबले पनि, जोखिमपूर्ण रेसिपीलाई सङ्केत गर्न सक्छ तर भाँडा सुरक्षित छ भनी प्रमाणित गर्न सक्दैन. पकाइएको भाँडाको लिचिङ परीक्षण ले मात्र सक्छ.
हामी व्यावसायिक ग्लेजमा भएको “खानाका लागि सुरक्षित” लेबललाई ग्यारेन्टी होइन, राम्रो सुरुवात मान्न सुझाव दिन्छौँ: फरक माटो, बाक्लो तह, अर्को कोन वा माथि दोस्रो ग्लेजले नतिजा बदल्छ.
परीक्षण
प्रयोगशालाहरूले पकाइएका भाँडालाई सबैभन्दा खराब अवस्था जनाउने मानक अम्लमा भिजाएर परीक्षण गर्छन्, जस्तै US मा ASTM C738. एउटा प्रयोगशालाको EU परीक्षणलाई चार उस्तै भाँडा चाहिन्छन् र सात कार्यदिन लाग्छ, त्यसैले परीक्षण गराउने योजना भएका जुनसुकै भाँडाका थप भाँडा बनाउनुहोस्.
घरमै गरिने परीक्षणबारे विवाद छ. FDA भन्छ घरमा प्रयोग गर्ने स्वाब किटले निस्कन सक्ने सिसा (लेड) देखाउन सक्छ, र पोजिटिभ आएको भाँडा खानाका लागि प्रयोग गर्नु उचित हुँदैन. Ceramics NZ चेतावनी दिन्छ कि उपभोक्ताका लागि बनाइएका सिसा परीक्षण कलमहरू सेरामिकमा “यस प्रयोगका लागि बनाइएका होइनन्” र गलत पोजिटिभ दिन सक्छन्. Digitalfire ले मोटामोटी जाँचका रूपमा ग्लेजमाथि रातभरि कागतीको टुक्रा छोड्न सुझाव दिन्छ. सुरक्षित अर्थ: घरको परीक्षण पोजिटिभ आए भाँडा खानाका लागि प्रयोग गर्न छोड्नुहोस्, र नेगेटिभ आएमा केही पनि प्रमाणित हुँदैन. भाँडा सुरक्षित छ भनी प्रयोगशालाले मात्र भन्न सक्छ.
क्रेजिङ भएका भाँडा
क्रेजिङ ग्लेजको सतहमा मसिना चिराहरूको जाल हो, र स्रोतहरू यसबारे एकमत छैनन्. Ceramics Monthly को एउटा प्रयोगले क्रेजिङ भएका टाइल सफा गर्न सकिने पायो, सबैभन्दा राम्रो डिसवासरमा, यद्यपि साबुन र पानीपछि ती क्रेजिङ नभएका टाइलभन्दा कम सफा निस्किए. Digitalfire मान्छ कि “क्रेजिङ भएका भाँडा स्वीकार्य छैनन्” र क्रेजिङले “भाँडालाई निकै कमजोर बनाउँछ”. सुरक्षित बाटो सरल छ: क्रेजिङ भएका भाँडा खानाका लागि प्रयोग नगर्नुहोस्.
लाइनर ग्लेज
लाइनर ग्लेज कप वा कचौराको भित्री भागमा, खाना बस्ने ठाउँमा, लगाइने ग्लेज हो. Digitalfire ले प्रयोगशाला परीक्षणबिना प्रयोग गर्न सकिने गरी जोखिम कम हुन सक्ने लाइनरको वर्णन गर्छ: कुनै कलरेन्ट, बेरियम, सिसा (लेड) वा लिथियम नभएको; पूर्ण रूपमा पग्लिएको; क्रेजिङ नभएको; र राम्ररी टिक्ने. त्यसो भए पनि, तपाईंका आफ्नै पकाइएका भाँडाको लिचिङ परीक्षणले मात्र ती खानाका लागि सुरक्षित छन् कि छैनन् देखाउँछ. कुनै पनि ग्लेजमा चेतावनीका सङ्केत हुन्: धेरै मात्रामा कलरेन्ट, सतहमा क्रिस्टल र राम्ररी नपग्लनु.
हामीले सुझाव दिने परिवारका नियम
- बालबालिकाका कप, कचौरा र प्लेट: प्रयोगशालामा परीक्षण गरिएका, टिकाउ लाइनर ग्लेज मात्र, वा बजारका डिनरवेयर.
- तपाईंले परीक्षण नगराएको कुनै पनि ग्लेज लगाइएका भाँडामा अमिलो खाना वा पेय (सुन्तलाजात फल, गोलभेँडा, सिरका, फलको जुस, वाइन) भण्डारण नगर्नुहोस्.
- क्रेजिङ भएका भाँडा खानाका लागि प्रयोग नगर्नुहोस्.
- टेस्ट टाइल र प्रयोगहरू स्टुडियोमै रहन्छन्, भान्सा, खेलौनाको बाकस वा घरपालुवा जनावरको भाँडामा कहिल्यै होइन.
- अन्य माटाका भाँडासँग पनि सावधानी अपनाउनुहोस्. FDA ले हातले बनाएका वा खस्रो देखिने भाँडा, पुराना (एन्टिक) भाँडा, बिग्रिएका वा खिइएका भाँडा, कबाडी बजारबाट ल्याइएका भाँडा र चम्किलो सुन्तला, रातो वा पहेँलो सजावट भएका भाँडामा सावधानी अपनाउन सल्लाह दिन्छ.
- तपाईंलाई अहिले शङ्का लागेको माटाको भाँडा बच्चाले प्रयोग गरेको छ भने, FDA भन्छ रगतमा सिसा (लेड) को जाँचबारे डाक्टरसँग कुरा गर्नुहोस्.
ग्लेज कसरी पग्लन्छन्, कुनै किन लिचिङ हुन्छन् र सीमाको अर्थ के हो भन्नेबारे थप जान्न, आधारभूत सिद्धान्तदेखि ग्लेज हेर्नुहोस्.
स्रोतहरू
- America's Poison Centers: Poison Help
- Poison Control (poison.org): webPOISONCONTROL
- NHS: Poisoning
- National Poisons Information Service (UK)
- National Poisons Information Centre of Ireland: Public Poisons Line
- European Commission: 112, the European emergency number
- healthdirect: Poisoning
- National Poisons Centre (New Zealand)
- ASPCA: Animal Poison Control
- Pet Poison Helpline
- Animal PoisonLine (UK)
- Animal Poisons Helpline (Australia and New Zealand)
- PubMed Central: Non-fatal acute barium carbonate poisoning, a case report (2025)
- WHO IPCS: Environmental Health Criteria 107, Barium (1990)
- Fisher Scientific: Potassium dichromate safety data sheet (2007)
- WikEM: Boron toxicity
- NPIC and US EPA: Recognition and Management of Pesticide Poisonings, chapter 9 (PDF)
- medlibrary.org: Lithium carbonate prescribing information
- CDC: About Lead in Jobs, Hobbies, or Other Activities
- CDC: Blood Lead Reference Value
- US EPA: Children's health booklet (2018, PDF)
- Pennsylvania Department of Health: Non-Occupational Lead Exposure (PDF)
- Western Carolina University: Ceramics Safety
- Crafts Council (UK): How to make your pottery practice greener
- Pet Poison Helpline: Lead
- Vet Candy: Sparkler ingestion results in barium toxicity
- University of Illinois College of Veterinary Medicine: Bird toxins
- Skutt: Designing a Kiln Room (PDF)
- Kiln Management guide for schools (PDF)
- L&L Kiln: Front-loader installation checklist (PDF)
- Rio Grande: PMC Kilns Handbook (PDF)
- Dawson: Kiln-Sitter LT-3 manual (PDF)
- Ceramic Arts Network: In the Studio, Eye Health for Potters
- FDA: Questions and Answers on Lead-Glazed Traditional Pottery
- FDA: Compliance Policy Guide 545.450, lead in pottery (PDF)
- Digitalfire: Food Safe
- Ceramics NZ: Is it food safe?
- Ceramic Arts Network: Techno File, Dirty Dishes