तुमच्या कुटुंबाला विषबाधा होऊ देऊ नका

एखाद्या मुलाने किंवा पाळीव प्राण्याने ग्लेझचे साहित्य गिळले तर काय करायचे, आणि असे होऊ नये म्हणून साहित्य, धूळ आणि किल्न त्यांच्यापासून दूर कसे ठेवायचे.

काही गिळले गेले तर

एखाद्या मुलाने किंवा पाळीव प्राण्याने ग्लेझ साहित्य गिळले, श्वासावाटे आत घेतले किंवा अंगावर सांडले असण्याची शक्यता असेल, तर तुमच्या प्रदेशातील विष हेल्पलाइनला (विषबाधेबद्दल सल्ला देणारी हेल्पलाइन) आत्ताच फोन करा, ते ठीक दिसत असले तरीही. लक्षणांची वाट पाहू नका. कोणी बेशुद्ध असेल, श्वास घेत नसेल, श्वास घेण्यासाठी धडपडत असेल किंवा त्यांना झटके येत असतील, तर आधी आपत्कालीन क्रमांकावर फोन करा.

ही मार्गदर्शिका वैद्यकीय सल्ला नाही: काय करायचे ते विष माहिती केंद्र, डॉक्टर किंवा पशुवैद्य ठरवतात. हे पान तुम्हाला त्यांच्यापर्यंत लवकर पोहोचायला मदत करते, आणि त्याहूनही चांगले, त्यांची गरजच पडू नये यासाठी मदत करते.

भारत या प्रदेशात कोणाला फोन करावा (क्रमांक तपासले: १९ ऑक्टोबर, २०२६)
कशासाठीफोन करावेळ आणि टिपा
आपत्काल: बेशुद्ध असणे, श्वास न घेणे, आकडी येणे112पोलीस, अग्निशमन आणि रुग्णवाहिकेसाठी एकच क्रमांक, मोफत, प्रत्येक राज्यात आणि केंद्रशासित प्रदेशात. जुने क्रमांक 100 (पोलीस), 101 (अग्निशमन) आणि 108 (रुग्णवाहिका) त्याला जोडले जाणार आहेत.
विषबाधेबद्दल सल्ला: National Poisons Information Centre (NPIC), AIIMS New Delhi (विष माहिती केंद्र) 1800 116 117
किंवा 011 2658 9391		 24 तास, दररोज, टोल-फ्री. अखिल भारतीय आयुर्विज्ञान संस्था (All India Institute of Medical Sciences) संपूर्ण देशासाठी चालवते. हे केंद्र सर्वसामान्य लोकांना तसेच आरोग्य कर्मचाऱ्यांनाही सल्ला देते.
विषबाधेबद्दल सल्ला: Poisons Information Centre, Christian Medical College (CMC), Vellore 1800 425 1213 24 तास, दररोज, टोल-फ्री. क्लिनिकल टॉक्सिकॉलॉजीचे प्रशिक्षण घेतलेले डॉक्टर उत्तर देतात, सर्वसामान्य लोकांसाठी तसेच आरोग्य कर्मचाऱ्यांसाठी, भारतात कुठूनही.
विषबाधेबद्दल सल्ला: Poison Information Centre, JSS College of Pharmacy, Mysuru (कर्नाटक)1800 425 0207 सोमवार ते शुक्रवार 9:00 ते 17:00, शनिवार 9:00 ते 13:00, मोफत. सर्वसामान्य लोकांसाठी तसेच आरोग्य कर्मचाऱ्यांसाठी. या वेळेबाहेर वर दिलेल्या राष्ट्रीय केंद्राला फोन करा, किंवा आपत्कालात 112 वर.
विषबाधेबद्दल सल्ला: 24×7 Poison Information Centre, Pramukhswami Medical College and Shree Krishna Hospital, Karamsad (चरोतर प्रदेश, गुजरात)1800 233 0232 24 तास, दररोज, मोफत. चरोतर प्रदेशातील सर्वसामान्य लोकांसाठी तसेच आरोग्य कर्मचाऱ्यांसाठी. मार्च 2026 मध्ये सुरू झाले.
प्राणी-तुमच्या पशुवैद्यांना फोन करा.

तपासल्याची तारीख: 112.gov.in, aiims.edu, poisoncontrol-cmcvellore.org, jssuni.edu.in, bhaikakauniv.edu.in.

आम्ही सुचवतो की तुमच्या प्रदेशाचे क्रमांक आजच तुमच्या फोनमध्ये जतन करा, आणि स्टुडिओच्या दाराच्या आतल्या बाजूला लावलेल्या एका कार्डवरही लिहून ठेवा.

फोन करताना काय तयार ठेवायचे

  • साहित्याचे नाव, पोत्यावर किंवा बादलीवर लिहिले आहे अगदी तसेच, आणि त्याचे लेबल किंवा सेफ्टी डेटा शीट (SDS: पुरवठादाराची शीट, ज्यात साहित्याचे धोके आणि प्रथमोपचार दिलेले असतात). पोत्याचा फोटोही चालतो.
  • मिसळलेल्या ग्लेझसाठी, त्याची रेसिपी. तुमची Glazecalc रेसिपी म्हणजेच त्या ग्लेझमधील साहित्याची यादी.
  • साधारण किती, आणि केव्हा.
  • कसे: गिळले, श्वासावाटे आत घेतले, त्वचेवर किंवा डोळ्यांत.
  • आतापर्यंत दिसलेली कोणतीही लक्षणे.
  • मुलाचे किंवा पाळीव प्राण्याचे अंदाजे वजन, कारण तेवढेच प्रमाण लहान शरीरासाठी जास्त महत्त्वाचे ठरते. पाळीव प्राण्यासाठी, त्याची जात, वय आणि आरोग्याच्या कोणत्याही समस्याही.

काय करू नये

NHS (ब्रिटनची सरकारी आरोग्य सेवा) सल्ला देते: त्या व्यक्तीला उलटी करायला लावण्याचा प्रयत्न करू नका, आणि त्यांना खायला किंवा प्यायला काहीही देऊ नका. पाळीव प्राण्याच्या बाबतीत, पशुवैद्य किंवा प्राण्यांसाठीची विष हेल्पलाइन काय करायचे ते सांगेपर्यंत काहीही करू नका.

तुम्ही रुग्णालयात गेलात, तर तसे करणे सुरक्षित असल्यास पॅकेजिंग किंवा त्या पदार्थाचा नमुना सोबत न्यायला NHS सांगते. ग्लेझच्या साहित्यासाठी याचा अर्थ पोत्याचे लेबल किंवा सेफ्टी डेटा शीट.

गिळल्यास सर्वात धोकादायक काय

ग्लेझ साहित्य कुटुंबाला दोन वेगवेगळ्या प्रकारे हानी पोहोचवू शकते:

  • तीव्र धोका (एकाच डोसमुळे, काही तासांत होणारी हानी) म्हणजे विरघळणारे साहित्य गिळणे, म्हणजे पाण्यात किंवा पोटातील आम्लात विरघळणारे साहित्य. कुलूप लावून केलेली साठवण आणि वर दिलेले क्रमांक हा धोका हाताळतात.
  • दीर्घकालीन धोका (अनेक लहान डोसमुळे होणारी हानी) म्हणजे धूळ, मुख्यतः सिलिका आणि शिसे, जिच्यामुळे सुरुवातीला कोणतीही लक्षणे दिसत नाहीत आणि जी कपड्यांवरून घरी येते. स्वच्छतेच्या सवयी हा धोका हाताळतात.

ग्लेझचा बहुतेक भाग सिलिका, काओलिन (चायना क्ले) आणि फेल्डस्पार असतो, जे जेमतेमच विरघळतात. आम्ही त्यांना गिळण्याची आपत्कालीन स्थिती न मानता श्वासाशी संबंधित दीर्घकालीन धोका मानतो. खाली दिलेले विरघळणारे साहित्य सर्वात आधी कुलूपबंद करायचे आहे.

विरघळणारे ग्लेझ साहित्य: गिळल्यास काय होते
साहित्यकाय होतेनोंदवलेले डोस
बेरियम कार्बोनेटएकेकाळी उंदीर मारण्याचे विष म्हणून विकले जात असे. ते पाण्यात जेमतेम विरघळते पण आम्लात विरघळते, म्हणून गिळल्यानंतर ते विरघळणारे समजा. बेरियम रक्तातील पोटॅशियम कमी करते, त्यामुळे उलट्या, जुलाब आणि स्नायूंमध्ये अशक्तपणा येतो, जो वाढत जाऊन पक्षाघात, श्वसन बंद पडणे आणि हृदयाचे अनियमित ठोके यांपर्यंत जाऊ शकतो. लक्षणे सहसा 2 तासांच्या आत सुरू होतात.स्रोतांमध्ये मतभेद आहेत. जागतिक आरोग्य संघटनेच्या (WHO) एका आढाव्याच्या अंदाजानुसार, उपचार न झालेल्या रुग्णांमध्ये आतड्यातून शोषल्या गेलेल्या बेरियमचा प्राणघातक डोस 3 ते 4 g असतो, आणि 0.2 ते 0.5 g पासून विषारी परिणाम होतात; हा आढावा बेरियम क्लोराइड (एक विरघळणारा बेरियम क्षार) याचा नोंदवलेला सर्वात कमी प्राणघातक डोस शरीराच्या वजनाच्या प्रति kg 11.4 mg असा देतो. आपत्कालीन वैद्यकशास्त्राचा एक संदर्भग्रंथ बेरियम क्षारांसाठी 1 ते 30 g इतकी प्राणघातक डोसची श्रेणी देतो, आणि सुमारे 200 mg पासूनही हानी होऊ शकते असे सांगतो. यापैकी कोणताही स्रोत मुलांसाठी आकडा देत नाही, म्हणून प्रमाण कितीही असले तरी फोन करा.
बोरॅक्स (टाकणखार) आणि बोरिक आम्लआधी मळमळ, उलट्या, जुलाब आणि पोटदुखी होते; उलटी आणि शौच निळसर-हिरवे असू शकतात. गंभीर प्रकरणांमध्ये चमकदार लाल पुरळ येते जिची त्वचा नंतर सोलवटते, झटके येतात, मूत्रपिंडांना इजा होते आणि शॉक येतो.ढोबळमानाने सर्वात कमी प्राणघातक डोस: तान्ह्या बाळासाठी 2 ते 3 g, मुलासाठी 5 ते 6 g. गिळण्याच्या 784 घटनांच्या एका आढाव्यात फक्त 12% घटनांमध्ये लक्षणे दिसली आणि एकही मृत्यू झाला नाही, पण मृत्यू होतात, आणि यावर कोणताही उतारा (अँटिडोट) नाही.
लिथियम कार्बोनेट15 kg (33 lb) वजनाच्या एका मुलाने 300 mg गिळले, तेव्हा त्या मुलाला थोड्या वेळासाठी स्नायूंचे अनैच्छिक आकडे आणि अतिसक्रिय प्रतिक्षिप्त क्रिया (ॲक्यूट डिस्टोनिया आणि हायपररिफ्लेक्सिया) झाल्या, ज्या नंतर थांबल्या.लहान मुलांबद्दल फारसे लिहिलेले नाही. 300 mg हे एका चमचाभर पावडरपेक्षा खूपच कमी आहे.
सोडा ॲश (सोडियम कार्बोनेट)पाण्यात सहज विरघळते. मुलावर त्याचा काय परिणाम होतो याचे विश्वासार्ह आकडे आम्हाला मिळाले नाहीत.काहीही मिळाले नाही. प्रमाण कितीही असले तरी फोन करा.
पोटॅशियम डायक्रोमेटकाही रेसिपींमध्ये वापरले जाणारे क्रोमचे कलरंट. Fisher Scientific च्या सेफ्टी डेटा शीटचा इशारा आहे की ते “गिळल्यास प्राणघातक ठरू शकते”, पचनमार्गात भाजल्यासारख्या जखमा करते आणि मूत्रपिंडांना हानी पोहोचवू शकते. हीच शीट इशारा देते की ते “श्वासावाटे आत घेतल्यास प्राणघातक ठरू शकते” आणि कर्करोग निर्माण करू शकते, आणि “गर्भातील बाळाला हानी होण्याचा संभाव्य धोका” असल्याचाही इशारा देते.निश्चित झालेले नाही, आणि ते किती विषारी आहे याबद्दल सेफ्टी डेटा शीट्समध्ये मतभेद आहेत.

हानी पोहोचवणारी ही प्रमाणे काहीशे मिलिग्रॅमपासून काही ग्रॅमपर्यंत आहेत. ग्लेझचे साहित्य पाउंड किंवा किलोग्रॅमच्या हिशोबाने विकले जाते, म्हणून एका उघड्या पोत्यात किंवा बादलीत, नुकत्याच चालायला लागलेल्या लहान मुलाला हानी पोहोचवण्यासाठी पुरेशापेक्षा कितीतरी जास्त साहित्य असते.

कलरंट आणि शिसे

कलरंट (रंगद्रव्य) म्हणजे ग्लेझला रंग देणारे धातूंचे ऑक्साइड आणि स्टेन (तयार रंगद्रव्य): कॉपर, कोबाल्ट, क्रोम, मँगनीज, निकेल, कॅडमियम-सेलेनियम स्टेन आणि इतर. सिरॅमिक सुरक्षेवरील एका विद्यापीठाचे पान शिसे, कॅडमियम, कोबाल्ट आणि क्रोमियम यांची गणना ग्लेझच्या विशेषतः धोकादायक घटकांमध्ये करते. कोणत्याही कलरंटसाठी डोसचे विश्वासार्ह आकडे आम्हाला मिळाले नाहीत, म्हणून प्रमाण कितीही असले तरी फोन करा. मिसळलेल्या ग्लेझच्या बादलीत तेच साहित्य असते जे ज्या पोत्यांतून तो बनवला त्यांत होते, फक्त ओले.

शिशाचा मुख्य धोका वेगळा आहे: एक चमचाभर नव्हे, तर आठवडे किंवा महिने गिळली गेलेली धुळीची लहान प्रमाणे, कोणत्याही इशारा देणाऱ्या लक्षणांशिवाय (खाली ‘शिसे आणि मुले’ पाहा).

घरात साहित्य साठवणे

घरात ग्लेझ साहित्य साठवण्याचे नियम कोणतीही अधिकृत संस्था ठरवत नाही, पण आरोग्य आणि सुरक्षेविषयीची पाने एका गोष्टीवर सहमत आहेत: काम त्याच्या स्वतंत्र जागेत, मुलांपासून दूर ठेवा. पेनसिल्व्हेनियाचा आरोग्य विभाग, शिसे वापरणाऱ्या छंदांबद्दल लिहिताना, सांगतो: “तुमच्या छंदासाठी एक ठरावीक कामाची जागा किंवा गॅरेज वापरा आणि मुलांना या जागेपासून दूर ठेवा.”

साठवणीची तपासणी-यादी

हे विषबाधा टाळण्याचे सर्वसाधारण नियम ग्लेझला लागू केलेले आहेत. कोणतेही सिरॅमिक मानक हे नियम ठरवत नाही, पण आम्ही ते सर्व सुचवतो:

  • कोरडे साहित्य कुलूपबंद ठेवा: कपाटात, किंवा कुलूप लावता येईल अशा खोलीत, गॅरेजमध्ये किंवा बाहेरच्या स्वतंत्र खोलीत. उंच फळी उपयोगी पडते, पण मुले चढतात. सुरुवातीला तुम्ही फक्त काही गोष्टीच कुलूपबंद करू शकत असाल, तर विरघळणारे साहित्य आणि कलरंट (रंगद्रव्य) यांच्यापासून सुरुवात करा.
  • साहित्य त्याच्या मूळ पोत्यांत किंवा डब्यांत ठेवा. एखादे साहित्य दुसऱ्या डब्यात हलवले, तर पोत्यावर लिहिले आहे अगदी तसेच नाव लिहून त्यावर लेबल लावा.
  • ग्लेझच्या साहित्यासाठी खाण्यापिण्याच्या वस्तूंचे डबे (दह्याचे डबे, बरण्या, बाटल्या) कधीही वापरू नका, लेबल लावले तरीही. दह्याच्या डब्यात काय असते हे मुलाला माहीत असते.
  • स्टुडिओची साधने (स्कूप, चमचे, व्हिस्क, चाळण्या, वजनकाटे) स्टुडिओतच ठेवा. स्वयंपाकघरातील साधने ग्लेझसाठी कधीही वापरू नका, किंवा ग्लेझची साधने अन्नासाठी.
  • ओले ग्लेझ लेबल लावलेल्या बादल्यांत, झाकणे लावून ठेवा.
  • प्रत्येक साहित्याची सेफ्टी डेटा शीट त्याच्यासोबत ठेवा, कागदावर किंवा तुमच्या फोनमध्ये.
  • स्टुडिओतील काहीही स्वयंपाकघरात ठेवू नका: पोती, बादल्या, साधने, टेस्ट टाइल्स, काहीच नाही.

साहित्य विकत घेणे आणि साठवणे याबद्दल अधिक सविस्तर माहितीसाठी, ग्लेझ कसा बनवायचा ही मार्गदर्शिका पाहा.

ग्लेझचा कचरा आणि धुण्याचे पाणी

ग्लेझ, किंवा ज्या पाण्यात तुम्ही ग्लेझची साधने धुतली ते पाणी, सिंकमध्ये किंवा बागेत कधीही ओतू नका. ब्रिटनची Crafts Council हात, ब्रश, चाळण्या आणि साधने धुण्यासाठी पाण्याची एक वेगळी बादली सुचवते. ते पाणी रात्रभर स्थिर होऊ द्या, वरचे स्वच्छ पाणी ओतून टाका, मग तळाशी बसलेला ग्लेझ सुकवा आणि कचऱ्यात टाका (तो कचरा डेपोत जातो), गटारात कधीही नाही.

त्या बादलीला झाकण असावे असे आम्ही सुचवतो: तळाच्या गाळात ग्लेझमधलेच धातू असतात, आणि पाळीव प्राणी साचलेले पाणी पितात. विल्हेवाटीचे नियम ठिकाणानुसार बदलतात, म्हणून प्रत्येक उत्पादनाची सेफ्टी डेटा शीट तपासा, आणि खात्री नसेल तर तुमच्या स्थानिक नगरपालिकेला किंवा पाणीपुरवठा कंपनीला विचारा.

धूळ स्टुडिओतच ठेवणे

पेनसिल्व्हेनियाचा आरोग्य विभाग ही समस्या स्पष्टपणे मांडतो: “तुमच्या छंदामुळे शिशाने दूषित झालेली धूळ तुमचे कपडे, बूट, केस, त्वचा आणि वैयक्तिक वस्तूंना चिकटू शकते, आणि सहजपणे तुमच्या वाहनात आणि तुमच्या घरातील पृष्ठभागांवर पसरू शकते.” CDC (अमेरिकेची रोग नियंत्रण संस्था) पुढे म्हणते की प्रौढ “नकळत शिसे घरी आणू शकतात आणि आपल्या कुटुंबाला शिशाच्या संपर्कात आणू शकतात.” पेनसिल्व्हेनियाच्या सूचना यावर उपाय सांगतात:

  • जेवण्यापूर्वी हात धुवा.
  • घरात जाण्यापूर्वी स्टुडिओचे कपडे आणि बूट बदला.
  • स्टुडिओचे कपडे कुटुंबाच्या कपड्यांपासून वेगळे धुवा.
  • घर आणि गाडी नियमितपणे HEPA व्हॅक्यूम क्लीनरने (बारीक धूळ अडकवणारा उच्च क्षमतेचा फिल्टर असलेला) स्वच्छ करा.

आम्ही सुचवतो ते घराचे नियम

  • स्वयंपाकघरातील किंवा जेवणाच्या टेबलावर माती किंवा ग्लेझ यांचे कोणतेही काम नाही, अगदी झटपट कामही नाही.
  • स्टुडिओ ओल्या पद्धतीने स्वच्छ करा. सिरॅमिक सुरक्षेवरील एका विद्यापीठाचे पान सांगते की कोरडा झाडू टाळा, फक्त HEPA फिल्टर असलेल्या व्हॅक्यूम क्लीनरनेच स्वच्छ करा आणि रोज ओला पोछा मारा. प्रत्येक सत्रानंतर पृष्ठभागही ओल्या कापडाने पुसा.
  • तुमचे ग्लेझ शिसे-मुक्त असले तरीही, ग्लेझची सर्व धूळ शिशाच्या धुळीसारखीच समजा. बेरियम, क्रोम, कोबाल्ट किंवा मँगनीज असलेली धूळ याच प्रकारे घरी येते.
  • मुलाला उचलण्यापूर्वी, अन्न बनवण्यापूर्वी किंवा पाळीव प्राण्याला कुरवाळण्यापूर्वी तुमचे हात आणि नखे घासून धुवा.
  • मुलांना स्टुडिओत खेळू देऊ नका, आणि स्टुडिओ अंगणात किंवा बागेत जाण्याचा शॉर्टकट होऊ देऊ नका.

गर्भधारणा आणि स्तनपान

घरातील कोणी गर्भवती असेल किंवा स्तनपान देत असेल, तर जास्त काळजी घ्यावी असे आम्ही सुचवतो. तुम्ही कोरडे साहित्य हाताळत असताना त्यांना स्टुडिओपासून दूर ठेवा, आणि तुम्ही शिसे वापरले असेल, तर घरातील सर्वांसाठी रक्तातील शिशाची चाचणी करणे योग्य ठरेल का, हे त्यांच्या डॉक्टरांना किंवा सुईणीला विचारा.

काम करताना धूळ नियंत्रित करण्यासाठी (रेस्पिरेटर मास्क, ओल्या पद्धती आणि वायुवीजन), सुरक्षित मिश्रण आणि वायुवीजन ही मार्गदर्शिका पाहा.

शिसे आणि मुले

शिसे हा शांत धोका आहे. CDC (अमेरिकेची रोग नियंत्रण संस्था) “शिसे असलेले ग्लेझ किंवा रंगद्रव्ये मिसळणे किंवा लावणे” याची गणना लोकांना शिशाच्या संपर्कात आणू शकणाऱ्या छंदांमध्ये करते, आणि इशारा देते की “शिशाच्या संपर्कात आलेल्या बहुतेक मुलांना आणि प्रौढांना कोणतीही लक्षणे नसतात.” तिच्या शब्दांत, “तुम्ही किंवा तुमचे मूल शिशाच्या संपर्कात आले आहे का, हे कळण्याचा एकमेव मार्ग म्हणजे रक्तातील शिशाची चाचणी.”

मुले जास्त प्रमाणात का घेतात

मुले प्रौढांपेक्षा घरातील धूळ जास्त प्रमाणात शरीरात घेतात. शरीराच्या वजनाच्या तुलनेत मुले जास्त हवा श्वासावाटे घेतात, आणि अमेरिकेची EPA (पर्यावरण संरक्षण संस्था) नोंदवते की लहान मुले “रांगणे आणि हात किंवा वस्तू तोंडात घालणे यांसारख्या त्यांच्या खास सवयींमुळे अनेकदा माती आणि धूळ जास्त प्रमाणात गिळतात.” शिशाच्या बाबतीत, मूल श्वासावाटे जे घेते त्यापेक्षा जमिनीवरून, हातांवरून आणि खेळण्यांवरून जी धूळ गिळते ती जास्त महत्त्वाची असते.

रक्ताची चाचणी आणि 3.5 हा आकडा

रक्तातील शिसे µg/dL मध्ये मोजले जाते (रक्ताच्या प्रति डेसिलिटर, म्हणजे लिटरच्या दहाव्या भागात, शिशाचे मायक्रोग्रॅम). CDC चे रक्तातील शिशाचे संदर्भ मूल्य 3.5 µg/dL आहे, जे 2021 मध्ये 5 µg/dL वरून कमी करण्यात आले. अमेरिकेतील 1 ते 5 वर्षे वयाच्या 97.5% मुलांची पातळी या मूल्याच्या खाली असते, म्हणून ज्या मुलाची पातळी या मूल्याइतकी किंवा त्याहून जास्त आहे, त्या मुलाच्या रक्तात त्याच्याच वयाच्या जवळजवळ सर्व मुलांपेक्षा जास्त शिसे असते. CDC म्हणते की हे मूल्य “आरोग्यावर आधारित नाही आणि नियामक मानकही नाही”, आणि हे मूल्य कमी करताना ती म्हणाली होती, “कोणत्याही पातळीवरील शिशाचा संपर्क मुलांसाठी हानिकारक आहे.”

म्हणजे 3.5 µg/dL हा पुढील तपासणीसाठीचा इशारा आहे, सुरक्षित मर्यादा नाही. निकाल यापेक्षा कमी आला तरी त्याचा अर्थ शिशामुळे कोणतीही हानी झाली नाही असा होत नाही. निकाल या मूल्याइतका किंवा त्याहून जास्त आला, तर याचा अर्थ शिसे कुठून येत आहे ते शोधणे; CDC च्या सूचनेनुसार बोटाला टोचून घेतलेल्या नमुन्याचा निकाल शिरेतून घेतलेल्या नमुन्याने पक्का करावा. अमेरिकेबाहेरचे डॉक्टर आपल्या स्वतःच्या सूचना वापरतात, आणि तुमचे डॉक्टर निकालाचा अर्थ समजावून सांगतील.

आम्ही काय सुचवतो

  • शक्य तिथे शिसे-मुक्त ग्लेझ वापरा. लहान मुले असलेल्या घरात, शिसे अजिबात न वापरण्याचे आम्ही सुचवतो.
  • तुम्ही शिसेयुक्त फ्रिट (काचेत आधीच वितळवून पावडर केलेले शिसे), किंवा ज्यांत काय आहे हे तुम्हाला माहीत नाही असे जुने ग्लेझ वापरले असतील, तर तुमच्या मुलाच्या डॉक्टरांना रक्तातील शिशाच्या चाचणीबद्दल विचारा.
  • वरचे धुळीचे नियम प्रत्येक ग्लेझसाठी पाळा, फक्त शिसे असलेल्यांसाठी नाही.

तुम्ही सेटिंग्ज मध्ये निवडल्याशिवाय Glazecalc शिसे बंद ठेवते. शिसे बंद असताना, ते रेसिपीत कधीही शिसे जोडत नाही किंवा सुचवत नाही.

पाळीव प्राणी

पॉटरच्या घरांतील पाळीव प्राण्यांसाठी लिहिलेला कोणताही पशुवैद्यकीय अभ्यास किंवा सूचना आम्हाला मिळाल्या नाहीत. या विभागातील सल्ला सामान्य ज्ञानाचा आहे, शिसे, बेरियम आणि पक्षी यांच्याबद्दलच्या सर्वसाधारण तथ्यांवर आधारित. तो कोणत्याही पशुवैद्यकीय स्रोतातून आलेला नाही.

काय माहीत आहे

Pet Poison Helpline म्हणते “शिसे सर्व प्रजातींसाठी विषारी आहे, पण लहान आणि/किंवा कुपोषित प्राण्यांना विषबाधेचा सर्वाधिक धोका असतो”, आणि उलट्या, जुलाब, न खाणे, अडखळणे, झटके आणि अंधत्व अशी लक्षणे सांगते. एका पशुवैद्यकीय केस रिपोर्टमध्ये बेरियम नायट्रेट (एक विरघळणारा बेरियम क्षार, ग्लेझचे साहित्य नाही) असलेल्या फुलबाज्या खाल्लेल्या एका कुत्र्याचे वर्णन आहे: त्याला अचानक अशक्तपणा आला, लाळ गळू लागली आणि हृदयाचे ठोके अनियमित झाले, आणि पशुवैद्यकीय उपचारांनी तो बरा झाला. पक्षी हे विशेष प्रकरण आहे: University of Illinois मधील एक पशुवैद्य स्पष्ट करतात की “पक्ष्यांची श्वसनसंस्था अतिशय प्रगत आणि अत्यंत कार्यक्षम असते, त्यामुळे धूर आणि हवेतील तुषार श्वासावाटे आत गेल्याने त्यांना विशेष धोका असतो.”

सामान्य ज्ञानाचे नियम

  • पाळीव प्राण्यांना स्टुडिओबाहेर ठेवा, दार बंद ठेवून.
  • कुत्रे पोती चावतात आणि बादल्यांमधून पितात. पोती बंद कपाटात ठेवा आणि प्रत्येक बादलीला झाकण लावा.
  • मांजरी धुळीतून चालतात आणि ती आपल्या पंजांवरून आणि केसांवरून चाटतात. फरशी ओल्या पद्धतीने स्वच्छ करा आणि मांजरींना स्टुडिओबाहेर ठेवा, म्हणजे चाटून काढण्यासारखे काहीच त्यांच्या अंगाला लागणार नाही.
  • पक्षी आणि लहान सस्तन प्राणी (ससे, गिनी पिग, हॅमस्टर) घरातील तीच हवा श्वासावाटे घेतात. तुम्ही कोरडे साहित्य हाताळत असताना आणि किल्न (भट्टी) फायरिंग चालू असताना त्यांना दूरच्या खोलीत, दार बंद करून ठेवा.
  • माशांच्या टाक्यांत खाली बसणारी धूळ जमा होते. त्या स्टुडिओबाहेर आणि झाकून ठेवा.
  • पाळीव प्राण्यांच्या अन्नाची आणि पाण्याची भांडी स्टुडिओ आणि किल्नपासून दूर ठेवा, आणि विकत घेतलेली किंवा चाचणी केलेली भांडी वापरा, स्टुडिओतील प्रयोग नाहीत.

एखाद्या पाळीव प्राण्याने स्टुडिओतील काही खाल्ले किंवा प्यायले असण्याची शक्यता असेल, किंवा त्याच्यात वरीलसारखी लक्षणे दिसत असतील, तर साहित्याचे नाव आणि प्राण्याचे वजन हाताशी ठेवून तुमच्या पशुवैद्याला किंवा प्राण्यांसाठीच्या विष हेल्पलाइनला (वरचा तक्ता पाहा) फोन करा.

किल्न

बाहेरचा भाग भाजेल इतका गरम होतो

ब्रिटनमधील शाळांसाठीचे एक जोखीम मूल्यांकन सांगते की किल्नचा (भट्टीचा) बाहेरचा भाग “160 °C आणि कदाचित त्याहून जास्त तापमानापर्यंत पोहोचू शकतो” (सुमारे 320 °F), आणि शाळांच्या किल्नविषयीची एक पुस्तिका धातूच्या पट्ट्या 460 °F (सुमारे 240 °C) पर्यंत तापल्याचे नोंदवते. Skutt ही किल्न बनवणारी कंपनी मुलांपासून आणि पाळीव प्राण्यांपासून कुलूप लावून बंद ठेवता येईल अशी किल्न खोली सुचवते. जिथे खोलीला कुलूप लावता येत नाही, तिथे शाळांची पुस्तिका किल्न सेफ्टी स्क्रीनसारखा अडथळा सुचवते.

लहान मुलांना आणि पाळीव प्राण्यांना इशारा देणारा फलक समजू शकत नाही. किल्न फायरिंग चालू असताना आणि तो थंड होत असताना त्यांना कुलूपबंद दाराच्या किंवा अडथळ्याच्या मागे ठेवण्याचे, आणि इतर सर्वांसाठी इशारा फलक लावण्याचे आम्ही सुचवतो.

भोवतालची जागा

किल्नभोवती किती अंतर ठेवावे याबद्दल स्रोतांमध्ये मतभेद आहेत. Rio Grande सांगते भिंती आणि कोणत्याही ज्वलनशील वस्तूपासून किमान 12 इंच (30 cm). L&L सर्व भिंतींपासून 18 इंच (46 cm) अंतराची ठाम शिफारस करते, आणि ती ज्या इमारत संहितेचा हवाला देते ती ज्वलनशील भिंतींपासून 3 फूट (0.9 m) अंतर मागते. तुमच्या किल्नचे मॅन्युअल आणि स्थानिक अग्निसुरक्षा नियम पाळा; खात्री नसेल तर कोणत्याही भिंतीपासून 18 इंच आणि जळू शकणाऱ्या कोणत्याही वस्तूपासून 3 फूट अंतर ठेवा. गॅरेजमध्ये, गाड्या, इंधन आणि पेंट चांगले दूर ठेवा.

वीज

Rio Grande योग्य प्रकारे अर्थिंग केलेल्या सॉकेटसह स्वतंत्र सर्किट (जे इतर काहीही चालवत नाही) सुचवते. एक्स्टेंशन कॉर्ड न वापरण्याचे आम्ही सुचवतो. दोन फायरिंगच्या मधल्या काळात, किल्नचा ब्रेकर किंवा डिस्कनेक्ट स्विच बंद करा, किंवा प्लग काढून ठेवा, म्हणजे मूल तो सुरू करू शकणार नाही.

फायरिंग संपताना तिथे हजर राहा

किल्न सिटर (Kiln-Sitter) हा अनेक हाताने चालवायच्या किल्नवरचा यांत्रिक स्विच आहे: फायरिंगच्या शेवटी एक लहान कोन (शंकू) वाकतो आणि स्विच बंद करतो. त्याचे मॅन्युअल सांगते की तो “फेल-सेफ पद्धतीने बंद करणारे उपकरण म्हणून काम करण्यासाठी बनवलेला नाही.” Rio Grande सांगते की फायरिंग चालू असलेला किल्न कधीही लक्ष न ठेवता सोडू नका, “विशेषतः अपेक्षित बंद होण्याच्या वेळेजवळ”. म्हणून फायरिंग चालू असताना जवळपास राहा आणि किल्न तपासत राहा, सर्वात जास्त शेवटच्या जवळ; संपूर्ण फायरिंगभर एखादी प्रौढ व्यक्ती घरी आणि जागी असेल तेव्हाच फायरिंग करा, किल्न बंद झाला आहे हे तपासा, आणि किल्न खोलीत ABC अग्निशामक यंत्र ठेवा. सिटर, कंट्रोलर आणि फायरिंग शेड्यूल कसे काम करतात हे जाणण्यासाठी, साध्या किल्नची फायरिंग ही मार्गदर्शिका पाहा.

धूर, वायू आणि कार्बन मोनॉक्साइड

फायरिंगमधून धूर आणि वायू निघतात, म्हणून किल्नचे वायू व्हेंटने घराबाहेर काढा; सुरक्षित मिश्रण आणि वायुवीजन ही मार्गदर्शिका ते कसे करायचे ते सांगते. घराला जोडलेल्या गॅरेजमधील किल्नसाठी असे व्हेंटिंग हवे जे जोडणाऱ्या दारातून धूर आणि वायू घरात पोहोचू देणार नाही. किल्न फायरिंग चालू असेल तेव्हा प्रत्येक वेळी पक्ष्यांना दूरच्या खोलीत ठेवा.

कार्बन मोनॉक्साइड (CO) हा एक विषारी वायू आहे, जो तुम्हाला दिसत नाही आणि ज्याचा वास येत नाही. एका विद्यापीठाचे किल्न सुरक्षा पत्रक गॅस किल्नसोबत CO अलार्म असणे आवश्यक असल्याचे सांगते. इलेक्ट्रिक किल्नबद्दल मते वेगवेगळी आहेत, पण सेंद्रिय पदार्थ जळून जाताना (मातीतील, किंवा कागद किंवा मेण यांसारख्या गोष्टी) CO तयार होऊ शकतो. आमच्या मते किल्न खोलीत आणि तिच्या शेजारच्या खोल्यांत CO अलार्म लावणे हे कोणत्याही किल्नसाठी एक समंजस, स्वस्त पाऊल आहे.

पीपहोल आणि डोळे

इन्फ्रारेड प्रकाश, जो तुम्हाला दिसत नाही, “752°F (400°C) पासून सुरू होतो”, आणि Ceramic Arts Network म्हणते की यापेक्षा जास्त तापमानाला किल्नमध्ये पाहताना नेहमी डोळ्यांचे संरक्षण वापरावे. इन्फ्रारेडमुळे डोळ्याच्या भिंगाला इजा होऊ शकते आणि मोतीबिंदू होऊ शकतो, आणि दीर्घ वेळ एकटक पाहिल्याने दृष्टिपटलाला (रेटिना) इजा होऊ शकते. उन्हाचे चष्मे (गॉगल) आणि डिडिमियम चष्मे तो रोखत नाहीत.

मुलांनी किल्नमध्ये अजिबात पाहू नये. चमकणारे पीपहोल (आत पाहण्याचे छिद्र) मुलांना आकर्षित करते, आणि मुले संरक्षक चष्मा घालून ठेवतीलच याचा भरवसा नाही, म्हणून किल्न गरम असताना त्यांना दूर ठेवा. प्रौढांनी फक्त थोडा वेळच, IR रोखणाऱ्या वेल्डिंग चष्म्यातून पाहावे. स्रोत शेड 1.7 ते 5 सुचवतात; शेड 3 हा समंजस पर्याय आहे, नंतर डोळ्यांसमोर ठिपके दिसत असतील तर त्याहून गडद.

कुटुंबाच्या जेवणाच्या टेबलावर हाताने बनवलेली भांडी

कुटुंबाच्या जेवणाच्या टेबलावरील भांड्यांसाठी प्रश्न आहे लीचिंग (धातू झिरपणे): भाजलेल्या ग्लेझमधून धातू विरघळून अन्नात किंवा पेयात जाणे. FDA (अमेरिकेची अन्न आणि औषध संस्था) इशारा देते की भांडी “योग्य प्रकारे बनवली नसतील, तर हे शिसे अन्नात आणि पेयात झिरपू शकते”, आणि “कितीही धुणे, उकळणे किंवा इतर कोणतीही प्रक्रिया भांड्यांतून शिसे काढू शकत नाही.” अमेरिकेची FDA आणि EU यांसारख्या नियामक संस्था तयार भांडे प्रमाणित आम्ल चाचणीत किती शिसे आणि कॅडमियम सोडते यावर मर्यादा घालतात, ग्लेझमध्ये काय आहे यावर नाही. अमेरिकेतील सर्वात कडक मर्यादा, कप, मग आणि जग यांच्यासाठी, शिशाचे 0.5 µg/mL आहे.

शिसे-मुक्त म्हणजे अन्नासाठी सुरक्षित नव्हे

शिसे नसलेल्या ग्लेझमधूनही लीचिंग होऊ शकते. ग्लेझ रसायनशास्त्राचा संदर्भस्रोत Digitalfire “जड धातूंचे ऑक्साइड कलरंट, बेरियम, लिथियम किंवा शिसे” असलेल्या ग्लेझना चिंतेचा विषय मानते, आणि इशारा देते की निर्धारित तापमानापेक्षा जास्त तापमानाला भाजलेला स्टेन कॅडमियम सोडू शकतो. बरणीवरील ASTM D-4236 हे कला-साहित्याचे लेबल “भाजलेला ग्लेझ अन्नासाठी सुरक्षित आहे हे सिद्ध करत नाही”, आणि “जेवणाच्या भांड्यांसाठी योग्यता ठरवण्यासाठी टेबलवेअर उत्पादकांनी तयार झालेल्या सर्व भांड्यांची चाचणी करणे आवश्यक आहे.”

“अन्नासाठी सुरक्षित” म्हणजे: हा ग्लेझ, या मातीवर, या कोन (शंकू) पर्यंत भाजलेला, अशा प्रकारे लावलेला, कायदेशीर मर्यादांपेक्षा कमी धातू सोडतो. रेसिपीचा हिशोब, Glazecalc चाही, धोकादायक रेसिपीकडे लक्ष वेधू शकतो पण भांडे सुरक्षित आहे हे सिद्ध करू शकत नाही. फक्त भाजलेल्या भांड्याची लीचिंग चाचणी ते सिद्ध करू शकते.

व्यावसायिक ग्लेझवरील “अन्नासाठी सुरक्षित” हे लेबल चांगली सुरुवात समजावे, हमी नाही, असे आम्ही सुचवतो: वेगळी माती, जाड थर, दुसरा कोन किंवा वर दुसरा ग्लेझ यांमुळे निकाल बदलतो.

चाचणी

प्रयोगशाळा भाजलेल्या भांड्यांची चाचणी, सर्वात वाईट परिस्थिती दर्शवणाऱ्या आम्लात भिजवण्याच्या प्रमाणित पद्धतीने करतात, जसे अमेरिकेत ASTM C738. एका प्रयोगशाळेच्या EU चाचणीसाठी चार एकसारखी भांडी लागतात आणि सात कामकाजाचे दिवस लागतात, म्हणून जे काही चाचणीसाठी पाठवायचे ठरवत असाल त्याची जादा भांडी बनवा.

घरगुती चाचण्यांबद्दल वाद आहेत. FDA म्हणते की घरगुती स्वॅब किट झिरपू शकणारे शिसे दाखवू शकतात, आणि ज्या भांड्याची चाचणी पॉझिटिव्ह येते ते अन्नासाठी वापरू नये. Ceramics NZ इशारा देते की ग्राहकांसाठीचे शिसे-चाचणी पेन सिरॅमिकवर “या वापरासाठी बनवलेले नाहीत” आणि चुकीचे पॉझिटिव्ह निकाल देऊ शकतात. Digitalfire ढोबळ तपासणी म्हणून ग्लेझवर लिंबाची फोड रात्रभर ठेवण्याचे सुचवते. सुरक्षित अर्थ असा: घरगुती चाचणी पॉझिटिव्ह आली तर ते भांडे अन्नासाठी वापरणे थांबवा, आणि निगेटिव्ह आली तर त्यातून काहीच सिद्ध होत नाही. भांडे सुरक्षित आहे हे फक्त प्रयोगशाळाच सांगू शकते.

क्रेझिंग असलेली भांडी

क्रेझिंग म्हणजे ग्लेझच्या पृष्ठभागावरील केसासारख्या बारीक भेगांचे जाळे, आणि स्रोतांमध्ये याबद्दल मतभेद आहेत. Ceramics Monthly मधील एका प्रयोगात असे आढळले की क्रेझिंग असलेल्या टाइल्स स्वच्छ करता येत होत्या, सर्वात चांगल्या डिशवॉशरमध्ये, पण साबण आणि पाण्याने धुतल्यानंतर त्या क्रेझिंग नसलेल्या टाइल्सपेक्षा कमी स्वच्छ झाल्या. Digitalfire चे मत आहे की “क्रेझिंग असलेली भांडी स्वीकारार्ह नाहीत” आणि क्रेझिंग “भांड्यांना गंभीरपणे कमकुवत करते”. सुरक्षित मार्ग सोपा आहे: क्रेझिंग असलेली भांडी अन्नासाठी वापरू नका.

लाइनर ग्लेझ

लाइनर ग्लेझ म्हणजे कप किंवा वाटीच्या आतल्या बाजूचा ग्लेझ, जिथे अन्न असते. Digitalfire अशा लाइनरचे वर्णन करते ज्याचा धोका प्रयोगशाळेतील चाचणीशिवाय वापरण्याइतका कमी असू शकतो: कलरंट, बेरियम, शिसे किंवा लिथियम नाही; पूर्ण वितळलेला; क्रेझिंग नाही; आणि वापरात चांगला टिकतो. तरीही, तुमची स्वतःची भाजलेली भांडी अन्नासाठी सुरक्षित आहेत की नाही हे फक्त त्यांची लीचिंग चाचणीच दाखवते. कोणत्याही ग्लेझमध्ये धोक्याची चिन्हे म्हणजे कलरंटचे मोठे प्रमाण, पृष्ठभागावर स्फटिक आणि नीट न वितळणे.

आम्ही सुचवतो ते कुटुंबाचे नियम

  • मुलांचे कप, वाट्या आणि ताटे: फक्त प्रयोगशाळेत चाचणी केलेले, टिकाऊ लाइनर ग्लेझ, किंवा बाजारातील तयार जेवणाची भांडी.
  • ज्यांच्यावर तुम्ही चाचणी करून न घेतलेले काहीही लावले आहे अशा भांड्यांत आम्लयुक्त अन्न किंवा पेये (लिंबूवर्गीय फळे, टोमॅटो, व्हिनेगर, फळांचा रस, वाइन) साठवू नका.
  • क्रेझिंग असलेली भांडी अन्नासाठी वापरू नका.
  • टेस्ट टाइल्स आणि प्रयोग स्टुडिओतच राहतात, स्वयंपाकघरात, खेळण्यांच्या पेटीत किंवा पाळीव प्राण्याच्या भांड्यात कधीही नाही.
  • इतर भांड्यांबाबतही काळजी घ्या. हाताने बनवलेली किंवा ओबडधोबड दिसणारी भांडी, पुरातन भांडी, खराब झालेली किंवा झिजलेली भांडी, जुन्या वस्तूंच्या बाजारात मिळालेल्या वस्तू आणि चमकदार केशरी, लाल किंवा पिवळ्या नक्षीची भांडी यांच्याबाबत FDA सावधगिरीचा सल्ला देते.
  • तुम्हाला आता शंका वाटणारी भांडी एखाद्या मुलाने वापरली असतील, तर FDA सांगते की रक्तातील शिशाच्या चाचणीबद्दल डॉक्टरांशी बोला.

ग्लेझ कसे वितळतात, काही ग्लेझमधून लीचिंग का होते आणि मर्यादांचा अर्थ काय, याबद्दल अधिक माहितीसाठी मूलतत्त्वांपासून ग्लेझ ही मार्गदर्शिका पाहा.

स्रोत