Il-ħami f’forn sempliċi

Il-koni: x’ikejlu

Segwi l-ewwel il-manwal tal-forn tiegħek. Din il-gwida tiġbor dak li jippubblikaw il-manifatturi tal-koni u tal-fran dwar fran elettriċi sempliċi; ma tiħux post l-istruzzjonijiet tal-mudell tiegħek, u fejn il-gwida u l-manwal ma jaqblux, segwi l-manwal.

Kon pirometriku huwa piramida żgħira u rqiqa magħmula minn trab taċ-ċeramika standardizzat. Meta jkun ħa biżżejjed sħana, jirtab u jitgħawweġ, dejjem bl-istess mod. Il-koni tqegħidhom fil-forn ħdejn l-oġġetti, u wara taqra kemm tgħawġu.

Il-koni jkejlu x-xogħol tas-sħana, l-effett tat-temperatura u tal-ħin flimkien. Kif jgħid Orton, il-manifattur ewlieni tal-koni fl-Istati Uniti, “Il-koni ma jkejlux it-temperatura biss.” Kon li jisħon bil-mod jitgħawweġ f’temperatura aktar baxxa minn wieħed li jisħon malajr, u l-glejż jaġixxi bl-istess mod. Għalhekk Orton jagħti t-temperatura ta’ kull kon għal rata tat-tisħin speċifikata matul l-aħħar 100 °C (180 °F) tal-ħamja. Ladarba kon jibda jiċċaqlaq, jitgħawweġ f’medda dejqa, “normalment inqas minn 40° F” (22 °C).

In-numri tal-koni

In-numri tal-koni jibdew minn 022, l-aktar kon kiesaħ, u jaslu sa 42. Żero quddiem in-numru jfisser is-serje l-aktar kiesħa, u jinqara “żero”: il-kon 06 (“żero sitta”) huwa aktar kiesaħ mill-kon 04, u l-kon 01 irid inqas sħana mill-kon 1. Orton iwissi li huwa importanti li ma tħawwadx iż-żewġ serje. Id-differenza hija kbira: il-kon 06 jitgħawweġ f’temperatura li hija aktar minn 220 °C (400 °F) inqas minn dik tal-kon 6.

Il-fornituri fir-Renju Unit, fl-Ewropa, fl-Awstralja u f’New Zealand spiss jagħtu temperatura f’°C minflok kon: sib l-eqreb kon fit-tabella hawn taħt u kkonfermah b’kon xhud. Il-koni ta’ Seger u l-koni ta’ Staffordshire, is-serje Ewropej l-aktar qodma, m’għandekx tassumi li għandhom l-istess numri tal-koni Orton, għalhekk din il-gwida tuża l-koni Orton.

Żamma żżid ix-xogħol tas-sħana

Żamma f’temperatura (li tissejjaħ ukoll soak) iżżomm il-forn f’temperatura waħda għal xi żmien. Peress li l-koni jkejlu x-xogħol tas-sħana, żamma fl-ogħla temperatura tista’ tieħu post li tasal għal temperatura ogħla. Orton jagħti dawn l-ekwivalenzi, bejn wieħed u ieħor:

Orton iżid li żamma ta’ 1–2 sigħat “tista’ tkun biżżejjed biex tgħawweġ il-kon li jmiss, numru wieħed aktar sħun”.

Għalhekk żamma qatt ma tiġi b’xejn: jekk iżżid waħda, stenna li l-koni jitgħawġu aktar, u naqqas l-ogħla temperatura biex tpatti.

It-tipi ta’ koni

Orton jagħmel erba’ tipi. Tnejn joqogħdu fuq ix-xkaffa biex juru x’xogħol tas-sħana ħadu l-oġġetti; tnejn huma għas-sitter, is-swiċċ li jitfi l-forn meta kon żgħir jitgħawweġ.

L-għoli jgħodd: differenza ta’ ¼ ta’ pulzier (6 mm) fl-għoli ta’ kon kbir “tista’ tikkawża differenza ta’ aktar minn nofs kon fit-tgħawwiġ”. Il-koni ma jitħassrux u ma jixjħux, u l-ħażna f’post umdu ma taffettwahomx.

X’tfisser “kon 6” fil-prattika

It-tabella tagħti 1222 °C (2232 °F) għal kon 6 li joqgħod waħdu, imma biss meta l-forn jitla’ l-aħħar 100 °C (180 °F) b’rata ta’ 60 °C/h (108 °F/h). B’rata ta’ 150 °C/h (270 °F/h), l-istess kon jitgħawweġ f’1243 °C (2269 °F). Il-fran veri jvarjaw ukoll: Digitalfire jirrapporta li “Il-biċċa l-kbira tal-fran jaslu għall-kon 6 f’2200°F, mhux f’2232°F”. Għalhekk “kon 6” ifisser li l-oġġetti rċevew ix-xogħol tas-sħana li jgħawweġ kon 6, tkun xi tkun it-temperatura li kien juri termometru dak il-ħin.

Jekk taħmi bit-temperatura, żomm l-aħħar ta’ kull ħamja l-istess: l-istess rata tat-tisħin fl-aħħar, l-istess ogħla temperatura u l-istess żamma. Hekk glejż li ħadem darba jerġa’ jaħdem.

It-tabella tal-koni

Dawn iċ-ċifri huma mit-tabella tal-koni ta’ Orton (©2001) għal koni li joqogħdu weħidhom. Agħżel il-kolonna li taqbel ma’ kemm tela’ malajr il-forn tiegħek matul l-aħħar 100 °C (180 °F). Ir-regola prattika ta’ Orton hija l-kolonna ta’ 150 °C/h (270 °F/h) għal ħamja mgħaġġla, il-kolonna ta’ 60 °C/h (108 °F/h) għal waħda medja u l-kolonna ta’ 15 °C/h (27 °F/h) għal waħda bil-mod. Biex tikkalkula r-rata, aqsam il-gradi li tela’ l-forn bis-sigħat li ħa: forn li jitla’ 500 °C (900 °F) f’3 sigħat qed jisħon b’rata ta’ madwar 167 °C/h (300 °F/h).

Fejn hemm “–”, iċ-ċifra ma ġietx ikkupjata hawn; sibha fit-tabella sħiħa ta’ Orton.

Il-koni l-kbar jaqraw ftit gradi biss ’il bogħod minn dawn iċ-ċifri: kon 6 kbir b’rata ta’ 60 °C/h (108 °F/h) jitgħawweġ f’1220 °C (2228 °F). Il-koni ż-żgħar, it-tip li jintuża fis-sitter, huma mniżżlin biss b’rata ta’ 300 °C/h (540 °F/h), għalhekk it-tabella tagħti 1255 °C (2291 °F) għal kon 6 żgħir. Din mhix it-temperatura li fiha s-sitter jitfi l-forn. Ix-xogħol tal-kon tas-sitter huwa li jaqbel mal-kon fuq ix-xkaffa, u l-kon fuq ix-xkaffa għandu l-aħħar kelma.

Żewġ twissijiet. Il-ktejjeb ta’ Orton tal-2019 jagħti 1024 °C (1875 °F) għall-kon 06 bir-rata mgħaġġla, imma t-tabella u l-mistoqsijiet frekwenti (FAQ) ta’ Orton it-tnejn jagħtu 1013 °C (1855 °F), iċ-ċifra li nużaw hawn. U t-tabella tal-koni kbar fl-aħħar tal-manwal tas-sitter ta’ Dawson fiha żbalji tal-ikkupjar (il-kon 5 aktar sħun mill-kon 6), għalhekk tużahiex.

Il-ħami bit-temperatura

Forn b’kontrollur jaħmi sat-temperatura li tissettja int, kif taqraha sonda qrib il-ħajt tal-forn. Il-fornituri fir-Renju Unit, fl-Ewropa, fl-Awstralja u f’New Zealand spiss jagħtu temperatura tal-ħami minflok kon.

It-temperatura waħedha ma tgħidx kemm inħmew l-oġġetti. Il-glejżijiet, bħall-koni, jirrispondu għax-xogħol tas-sħana: l-istess ogħla temperatura tagħti riżultat aktar sħun wara tisħin bil-mod jew żamma, u riżultat aktar kiesaħ wara tisħin mgħaġġel. It-tabella ta’ Orton turi kemm hi kbira d-differenza: il-kon 6 jitgħawweġ f’1185 °C (2165 °F) b’rata ta’ 15 °C/h (27 °F/h) u f’1243 °C (2269 °F) b’rata ta’ 150 °C/h (270 °F/h). Għalhekk temperatura tal-ħami tfisser dik it-temperatura milħuqa b’rata speċifikata, flimkien ma’ kull żamma li jagħti l-manifattur.

Meta riċetta tagħti kon minflok, sibu fit-tabella ta’ hawn fuq, fil-kolonna tar-rata li biha jitla’ l-forn tiegħek fl-aħħar tal-ħamja. Żamma żżid ukoll ix-xogħol tas-sħana: ara t-taqsima Żamma żżid ix-xogħol tas-sħana, aktar ’il fuq.

Is-sonda taqra l-arja qrib il-ħajt, mhux l-oġġetti. Jekk il-ħamjiet joħorġu aktar sħan jew aktar kesħin milli suppost, il-manwal tal-kontrollur tiegħek jispjega l-aġġustament (offset) tiegħu, li jikkoreġi l-qari.

Il-ħamja tal-bisque

Il-ħamja tal-bisque (fir-Renju Unit: biscuit) hija l-ewwel ħamja, aktar baxxa, li tibdel it-tafal niexef f’oġġetti iebsa u porużi, lesti għall-glejż. Normalment issir sal-koni 06–04, 998–1063 °C (1828–1945 °F) skont it-tabella ta’ Orton; il-fuħħarin tar-Renju Unit spiss jaħmu sa madwar 1000 °C (1832 °F), qrib il-kon 06. Il-bisque għandu jibqa’ poruż, “ġeneralment aktar minn 15%” (Digitalfire), biex jiġbed l-ilma mill-glejż. Bisque baxx wisq jieħu saff ħoxn wisq ta’ glejż, li mbagħad jixxaqqaq u jinġabar (jiġbed lura f’gżejjer, u jħalli t-tafal mikxuf). Il-bisque moħmi wisq ftit ukoll “jibqa’ jiċkien waqt il-ħamja tal-glejż”, u dan iħassar kif il-glejż jaqbel mat-tafal. Il-mili tal-forn ma jitlobx wisq reqqa: il-biċċiet jistgħu jmissu ma’ xulxin, l-għotjien jistgħu jinħmew fuq il-biċċiet tagħhom, u l-iskutelli jitqiegħdu xoffa ma’ xoffa, mhux waħda ġol-oħra.

Għaliex il-bidu jsir bil-mod

L-ilma jespandi aktar minn elf darba meta jsir fwar, għalhekk l-oġġetti umdi jridu jinxfu bil-mod. L&L u Orton jagħtu l-parir li “Għandha tittieħed attenzjoni speċjali taħt 1500°F (815°C) biex it-tafal jisħon b’mod uniformi”, u li l-karbonju jrid jinħaraq kollu qabel madwar 650 °C (1200 °F). ’Il fuq minn 816 °C (1500 °F) il-forn jista’ jitla’ aktar malajr.

L-inverżjoni tal-kwarz hija l-bidla f’daqqa fid-daqs tas-silika fit-tafal f’573 °C (1063 °F): tespandi meta t-temperatura titla’ u tiċkien meta tinżel. Il-programm Slow Bisque ta’ L&L jimxi bil-mod minnha, bejn 538 °C (1000 °F) u 593 °C (1100 °F). Digitalfire sab li dan “mhux meħtieġ għall-ħamjiet tal-bisque”, u Ceramics Monthly jgħid li l-aktar li jgħodd huwa meta jitkessħu oġġetti densi. Li timxi bil-mod ma jiswiex wisq, għalhekk nissuġġerixxu li żżommu għall-biċċiet ħoxnin.

Tnixxif fil-forn

It-tnixxif fil-forn ifisser li żżomm il-forn f’temperatura baxxa, bl-għatu miftuħ ftit jew bl-estrattur jaħdem, sakemm l-aħħar umdità toħroġ mill-oġġetti. Is-sorsi ma jaqblux dwar it-temperatura:

Il-punt tat-tluq tagħna: tella’ t-temperatura bil-mod sa mhux aktar minn madwar 121 °C (250 °F), u żommha hemm sakemm mera quddiem it-toqba tal-arja tibqa’ ċara. Għall-oġġetti ħoxnin jew umdi, żommha hemm il-lejl kollu.

It-test tal-mera: żomm mera f’temperatura tal-kamra quddiem toqba tal-arja jew quddiem il-fetħa taħt l-għatu miftuħ ftit. Jekk tiċċajpar, l-ilma għadu ħiereġ; stenna, imbagħad erġa’ ttestja.

Programmi tal-kontrollur

Kontrollur huwa apparat elettroniku li jaħmi l-forn skont programm tal-ħami: lista ta’ segmenti, kull wieħed b’rata tat-tisħin (ir-rampa), temperatura fil-mira u żamma jekk tridha. Hawn taħt hemm żewġ programmi lesti tal-kontrolluri DynaTrol ta’ L&L u tal-kontrolluri Bartlett, u programm ippubblikat minn Digitalfire. “L-ogħla temperatura” hija t-temperatura li l-kontrollur innifsu juża għall-kon li tagħżel: għall-kon 04 hija 1052 °C (1926 °F), u għall-kon 06, 993 °C (1819 °F).

Il-ħinijiet ta’ L&L huma “għall-fran vojta l-aktar mgħaġġlin possibbli”; forn mimli jista’ jieħu sa erba’ darbiet aktar, u kull żamma li żżid hija xogħol tas-sħana żejjed li l-programmi lesti ma jqisuhx. L&L jagħti l-parir li tuża Slow Bisque, b’tnixxif fil-forn (preheat) ta’ 2–3 sigħat jew aktar, għal biċċiet kbar jew umdi, u jwissi kontra l-ħami mgħaġġel, li “jista’ jikkawża difetti bħal toqob tal-labra, xquq, u ħruq mhux biżżejjed tal-materja organika”.

BQ1000 jieħu madwar 7 sigħat u 44 minuta. L-awtur tiegħu jsib li sa 278 °C/h (500 °F/h) huwa tajjeb għal oġġetti rqaq u nexfin, u jnaqqas ir-rata fl-aħħar pass biex it-temperatura ssir uniformi f’dak kollu li hemm fil-forn.

Il-koni tal-kontrollur u t-tabella ta’ Orton

Il-kontrolluri ta’ L&L u ta’ Bartlett jużaw 1052 °C (1926 °F) għall-kon 04 u 993 °C (1819 °F) għall-kon 06, ftit taħt il-valuri ta’ Orton, 1063 °C (1945 °F) u 998 °C (1828 °F); jaqblu fil-kon 6 u fil-kon 10. Il-koni xhieda jsolvu d-differenza: jekk ma jaqblux mal-kontrollur, ikkoreġih bl-aġġustament tal-kon.

F’forn mingħajr kontrollur

Forn mingħajr kontrollur isegwi l-istess pjan, imma bl-idejn: nixxef bil-mod bl-għatu miftuħ ftit u t-toqob tal-ħarsa miftuħin, għolli s-swiċċijiet minn Low (baxx) għal Medium (medju) u mbagħad għal High (għoli), u ħalli s-sitter itemm il-ħamja. Il-proċeduri ppubblikati jinsabu fit-taqsima Fran mingħajr kontrollur, fid-dettall, aktar ’l isfel.

Il-ħamja tal-glejż

Il-ħamja tal-glejż iddewweb il-glejż u tagħmlu ħġieġ fuq il-bisque. Il-biċċa l-kbira ta’ dawk li għadhom jibdew jaħmu glejżijiet għal ħami baxx fil-koni 06–04 jew glejżijiet għal ħami medju fil-koni 5–6. Aħmi sal-kon li hemm fuq it-tikketti tat-tafal u tal-glejż tiegħek, b’sett ta’ koni madwar dak in-numru. Għal dak li jiġri ġewwa l-glejż hekk kif jdub, ara l-gwida Il-glejż mill-bidu nett.

Il-mili tal-forn għall-ħamja tal-glejż

• Il-biċċiet igglejżjati ma jistgħux imissu ma’ xulxin jew mal-ħitan tal-forn: ħalli madwar ½ pulzier (13 mm).
• Żomm il-glejż ’il bogħod mill-qiegħ (il-qiegħ jibqa’ bla glejż), jew poġġi l-oġġetti għal ħami baxx fuq trippiedi, sostenji żgħar bil-ponot. L-istoneware u l-porċellana m’għandhomx joqogħdu fuq trippiedi, li f’dawk it-temperaturi jidħlu fihom; minflok uża kisja tax-xkafef għal ħami għoli jew ramel tas-silika.
• Ħalli mill-inqas 1 pulzier (25 mm) bejn it-truf tax-xkafef u l-ħajt jew is-sitter.

Programmi tal-kontrollur

Slow Glaze huwa l-għażla bażika l-aktar sikura, minħabba t-twissija ta’ L&L dwar il-ħami mgħaġġel. Jekk iżżid żamma ta’ aktar minn 5–10 minuti fl-ogħla temperatura, L&L jgħid li tnaqqas it-temperatura fil-mira jew l-aġġustament tal-kon biex tpatti, u jinnota li “Iż-żamma f’temperaturi għoljin tħaffef l-użura tal-elementi tat-tisħin u tat-termokoppja.”

Kon 6: drop-and-hold

Il-glejżijiet għal ħami medju xi drabi joħorġu bi toqob tal-labra (toqob ċkejknin fil-wiċċ) jew infafet, li jħallihom il-gass li joħroġ mill-glejż imdewweb. Programm drop-and-hold jaħmi sal-ogħla temperatura, ikessaħ malajr b’madwar 56 °C (100 °F) u jżomm it-temperatura hemm. Kif jgħid Digitalfire, “Meta tniżżel 100°F u żżomm, il-glejż imdewweb ikollu viskożità biżżejjed biex il-bżieżaq jinfaqgħu, filwaqt li xorta jħallihom jitfejqu.”

PLC6DS jieħu madwar 9 sigħat u 36 minuta. Għal glejżijiet aktar likwidi, Digitalfire minflok iniżżel madwar 111 °C (200 °F); jekk tniżżel wisq, “hemm ir-riskju ta’ kristallizzazzjoni waqt iż-żamma”. L-ogħla temperatura tiegħu, 1204 °C (2200 °F), hija taħt dik tat-tabella għall-kon 6, 1222 °C (2232 °F); Digitalfire jirrapporta li l-biċċa l-kbira tal-fran jaslu għall-kon 6 f’madwar 1204 °C (2200 °F). Iċċekkja dan b’sett ta’ koni fil-forn tiegħek.

Tkessiħ bil-mod

It-tkessiħ bil-mod ifisser li l-kontrollur ikessaħ il-forn b’rata stabbilita minflok iħalli t-temperatura tinżel waħedha. C6DHSC ta’ Digitalfire huwa PLC6DS segwit minn tkessiħ b’rata ta’ 83 °C/h (150 °F/h) minn 1148 °C (2100 °F) sa 760 °C (1400 °F), imbagħad jintefa. “Itejjeb il-leqa u l-kwalità tal-wiċċ” u jgħin lill-glejżijiet blu tar-rutil, imma t-tkessiħ bil-mod “jista’ jżid l-effett matt” (glejż matt wieħed sar niexef) u jista’ jqassar il-ħajja tar-relè tal-forn. L&L jipprovdi wkoll programm ta’ tkessiħ bil-mod għall-kon 6:

Il-kontrolluri ta’ Skutt ukoll joffru tnixxif fil-forn (preheat) u għażla ta’ tkessiħ f’pass wieħed.

F’forn mingħajr kontrollur

Forn mingħajr kontrollur ma jistax isegwi dawn il-programmi eżatt, imma l-pjan huwa l-istess: bil-mod fil-bidu, kostanti fin-nofs, u tmiem li ssegwih mill-qrib. Il-programm ta’ Bracker’s għall-glejż għal ħami baxx jinsab fit-taqsima Fran mingħajr kontrollur, fid-dettall, aktar ’l isfel; għal koni aktar sħan iżid “medja ta’ 15–30 minuta għal kull numru tal-kon”. B’pirometru, bil-prattika u b’reġistru tal-ħami, tista’ tikkopja bejn wieħed u ieħor drop-and-hold jew tkessiħ bil-mod billi tbaxxi s-swiċċijiet bl-idejn, kif jissuġġerixxi Digitalfire.

Fran mingħajr kontrollur, fid-dettall

Kif jaħdmu s-swiċċijiet

Il-fran l-aktar qodma (L&L jgħid li l-aktar dawk magħmulin qabel l-1975) għandhom swiċċijiet b’erba’ pożizzjonijiet: Off (mitfi), Low (baxx), Medium (medju) u High (għoli), u xejn bejniethom. Il-fran ta’ wara jużaw swiċċijiet tal-qawwa, immarkati Off, imbagħad minn 1 sa 11, imbagħad High fuq il-fran ta’ L&L. Swiċċ tal-qawwa ma jibgħatx inqas qawwa. Jixgħel u jitfi l-elementi tat-tisħin għal kollox, f’ċiklu li jirrepeti ruħu: fuq Low, jgħid L&L, “jistgħu jkunu mixgħula xi 7 sekondi, u mitfija 23 sekonda, f’ċiklu ta’ 30 sekonda”. Kemm tkun ogħla l-pożizzjoni, aktar idumu mixgħula, u fuq High ikunu mixgħula l-ħin kollu. In-numri mhumiex perċentwali eżatti, għalhekk tgħallem kif jaħdem il-forn tiegħek bil-koni u bir-reġistri.

Il-proċedura ġenerali ta’ L&L

Il-proċedura li jissuġġerixxi L&L għal forn bi tliet swiċċijiet, b’sitter u mingħajr estrattur:

Il-programmi ta’ Bracker’s

Bracker’s Good Earth Clays, fornitur tat-tafal fl-Istati Uniti, jippubblika dawn il-programmi għal fran mingħajr kontrollur u mingħajr estrattur:

Bracker’s ma jgħidx ma’ liema kon tax-xkaffa jaqbel il-kon tas-sitter tiegħu għall-bisque, għalhekk iċċekkja b’sett ta’ koni tiegħek. B’estrattur minn taħt il-forn, il-passi huma l-istess, imma l-estrattur jaħdem matul il-ħamja u t-tkessiħ, u l-għatu jibqa’ magħluq. Bracker’s jissuġġerixxi wkoll li tgħolli s-swiċċijiet b’mod gradwali: wieħed wieħed, b’madwar 30 minuta bejn wieħed u l-ieħor.

Meta tagħlaq l-għatu u tpoġġi t-tappijiet fit-toqob tal-ħarsa

Il-punt tat-tluq tagħna: agħlaq l-għatu ladarba mera miżmuma quddiem il-fetħa ma tibqax tiċċajpar, u meta l-forn ikun aħmar skur poġġi tapp f’kull toqba tal-ħarsa ħlief dik ta’ fuq, li tibqa’ miftuħa għall-ħamja kollha.

Kif tibbilanċja l-parti ta’ fuq u dik ta’ isfel

Jekk is-settijiet tal-koni tiegħek juru li l-parti ta’ isfel qed taħmi aktar kiesħa mill-parti ta’ fuq, Orton jissuġġerixxi li tibda bis-swiċċ ta’ isfel fuq Medium u l-oħrajn fuq Low, imbagħad tgħolli l-ewwel is-swiċċ ta’ isfel għal High. Jew ħalli s-swiċċ ta’ fuq mitfi sakemm l-oħrajn jaslu fuq Medium, imbagħad għollih pożizzjoni waħda wara l-oħrajn, u żommu fuq Medium għal madwar siegħa wara li l-oħrajn imorru fuq High. Fil-partijiet mimlija ħafna l-ħami jkun aktar kiesaħ, u meta jkun hemm aktar fil-forn, il-ħamja tieħu aktar żmien.

Punt tat-tluq għall-forn tiegħek

Jekk il-forn tiegħek ġie mingħajr struzzjonijiet, it-tabella hawn taħt hija punt tat-tluq li ġbarna aħna mill-proċeduri ppubblikati ta’ hawn fuq. Mhijiex programm ippubblikat. Ikkalibraha bil-koni xhieda u aġġustaha skont ir-reġistri tiegħek; tawwal kull stadju meta jkun hemm ħafna fil-forn jew meta l-oġġetti jkunu ħoxnin.

Jekk is-sitter jiskatta qabel ma jinżlu l-koni tax-xkaffa, il-ħamja ta’ wara poġġi fis-sitter kon numru wieħed aktar sħun, kif jagħti parir L&L.

L-użu ta’ pirometru

Pirometru huwa strument li juri t-temperatura kif taqraha termokoppja, sonda tas-sħana li tgħaddi mill-ħajt tal-forn. Juri kemm qed jitla’ malajr il-forn, biex tkun tista’ tagħżel il-kolonna t-tajba tat-tabella tal-koni. Imma jaqra qrib il-ħajt, mhux fejn hemm l-oġġetti, u l-qari tiegħu jinbidel maż-żmien. L&L jinnota li termokoppja tat-tip K tista’ tiżbalja b’aktar minn 14 °C (25 °F) wara ħamjiet ripetuti sal-kon 6, “differenza akbar minn kon sħiħ”, filwaqt li kon li joqgħod waħdu ma jvarjax b’aktar minn 2 °C (4 °F). Orton jgħid li l-pirometri għandhom bżonn jiġu kkalibrati mill-ġdid minn żmien għal żmien, u l-koni huma l-mod kif tiċċekkjahom.

Il-ventilazzjoni, il-ħarsa ġol-forn u s-sigurtà

Il-ventilazzjoni

Fil-bidu tal-ħamja, it-tafal u l-glejż joħorġu fwar tal-ilma u dħaħen, fosthom monossidu tal-karbonju, u l-glejżijiet jistgħu joħorġu dħaħen tossiċi anke aktar tard fil-ħamja. L&L jgħid li huwa “essenzjali” li dawn joħorġu mill-forn. Mingħajr sistema ta’ estrattur, dan ifisser l-għatu miftuħ ftit u t-toqob tal-ħarsa miftuħin fl-ewwel stadji, bħal fil-proċeduri ta’ hawn fuq; jekk tnaqqas ir-rata tat-tisħin f’dan iż-żmien, tgħin ukoll biex il-karbonju jinħaraq kollu. F’forn mingħajr estrattur, Dawson, li għamel is-sitter, jgħid ukoll li tħalli t-toqba tal-ħarsa ta’ fuq miftuħa għall-ħamja kollha: il-ventilazzjoni “tnaqqas id-deterjorament tal-partijiet tal-metall tal-forn u żżid il-ħajja tal-assemblaġġ tat-tubu”. Estrattur minn taħt il-forn (estrattur bil-mutur imwaħħal mal-forn) ibiddel dan. Huwa jagħmel il-ventilazzjoni, għalhekk Orton jgħid li l-għatu u t-toqob tal-ħarsa jibqgħu magħluqin għall-ħamja kollha, ħlief biex tiċċekkja l-koni, u L&L jgħid li tħalli l-estrattur mixgħul u ttappan it-toqob tal-ħarsa.

Għall-ventilazzjoni tal-kamra, u għall-allarmi tal-monossidu tal-karbonju, ara l-gwidi Taħlit sikur u ventilazzjoni u Tavvelenax lill-familja tiegħek.

Waqt li l-forn qed jaħmi

• Biex tħares minn toqba tal-ħarsa, uża biss nuċċali tal-iwweldjar kontra l-IR, bi grad ta’ dlam 3; in-nuċċali tax-xemx mhumiex biżżejjed. Skutt jagħti parir li ddawwar it-tappijiet f’posthom biex ma jaqgħux.
• Tħallix il-forn mingħajr sorveljanza għal aktar mill-ħin mistenni tal-ħamja; sitter mhuwiex apparat li jitfi l-forn b’mod żgur f’każ ta’ ħsara.
• Qatt ma taħmi fuq jew qrib xi ħaġa li taqbad, bħal art tal-injam jew tapit.
• Żomm id-distanzi ta’ sigurtà li hemm fil-manwal tiegħek. Iċ-ċifri ppubblikati jvarjaw minn 12-il pulzier (30 cm) sa 3 piedi (91 cm); fejn il-manwal ma jgħid xejn, 18-il pulzier (46 cm) mill-ħitan u 3 piedi (91 cm) minn kull ħaġa li taqbad huma l-għażla l-aktar sikura.
• Żomm l-ispazju madwar il-piż tas-sitter ħieles, biex il-piż ikun jista’ jaqa’.
• Meta tispiċċa l-ħamja, itfi s-swiċċijiet u tfi wkoll l-interruttur taċ-ċirkwit.

It-tkessiħ u t-tbattil tal-forn

It-tkessiħ huwa parti mill-ħamja. L&L u Orton jagħtu dan il-parir: “Ħalli l-forn jiksaħ waħdu bl-għatu magħluq”, u “Qatt ma ddaħħal arja friska f’forn sħun.” Il-ftuħ kmieni wisq “jista’ jikkawża xquq”, u s-silika fl-oġġetti tiċkien f’daqqa meta t-temperatura tinżel taħt 573 °C (1063 °F). Mingħajr kontrollur, żomm il-forn magħluq “sakemm it-temperatura tinżel ferm taħt is-sħana ħamra (900°F / 482°C)”, u għal mill-inqas 8 sigħat. Qatt ma tkessaħ bil-forza forn li għadu jagħti d-dawl. Xquq bi truf jaqtgħu fl-oġġetti moħmija huma sinjal ta’ tkessiħ mgħaġġel wisq.

Meta tiftaħ u tbattal il-forn

Is-suġġeriment tagħna: iftaħ l-għatu biss taħt madwar 93 °C (200 °F), u battal il-forn taħt madwar 52 °C (125 °F), jew meta tkun tista’ żżomm l-oġġetti b’idejk mikxufa mingħajr diffikultà. Il-ħamjiet tal-glejż, densi u bħall-ħġieġ, iridu aktar paċenzja mill-bisque. Mingħajr pirometru, stenna sakemm il-forn jiksaħ għal kollox.

Aqra l-koni xhieda malli tiftaħ il-forn, qabel ma tiċċaqlaq xejn, u niżżel dak li tara sakemm għadu frisk f’moħħok.

Wara l-ħami

Irreġistra l-ħamja

Niżżel kull ħamja: id-data, il-forn, x’kien hemm fil-forn, il-programm jew il-ħinijiet tas-swiċċijiet, il-qari tat-timer, u kif tgħawweġ kull kon xhud u l-kon tas-sitter, xkaffa b’xkaffa. Żomm ukoll il-koni moħmija. Orton jinnota li “Meta tqabbel ir-riżultati tal-aħħar 6 sa 10 ħamjiet, tara t-tibdil gradwali li jkun qed iseħħ fil-forn, bħat-tixjiħ tal-elementi tat-tisħin.” Ir-reġistri tal-ħami ta’ Glazecalc jistgħu jżommu dawn ir-rekords, bil-kolonni li tagħżel int, bħal ħin, temperatura, kon, rampa u żamma; ir-riżultati tal-glejż jistgħu jmorru fin-noti tiegħek.

Ix-xkafef u l-kisja tax-xkafef

Il-kisja tax-xkafef tipproteġi x-xkafef mill-glejż li jqattar u tħalli l-biċċiet moħmija jinqalgħu minnhom. Poġġiha biss fuq in-naħa ta’ fuq ta’ kull xkaffa u fuq l-art tal-forn, “bejn wieħed u ieħor ħoxna daqs kartolina”. L-aħjar prattika ta’ L&L hija tliet saffi rqaq, moħmija bejn saff u ieħor jekk possibbli. Ħafna fuħħarin ipoġġu wkoll il-biċċiet bi glejż li jiġri fuq diska tal-bisque, biċċa ċatta u tonda ta’ bisque li tilqa’ l-qtar. Din hija prattika komuni, għalkemm ma sibna l-ebda parir dwarha minn manifattur tal-fran.

L-elementi tat-tisħin

L-elementi tat-tisħin jintlibsu: jinbena saff ta’ ossidu, jgħaddi inqas kurrent, u l-ħamjiet isiru aktar bil-mod. Żammiet twal f’temperatura għolja jilbsu l-elementi u t-termokoppja aktar malajr. Skutt jagħti parir li forn ġdid jew imsewwi jagħmel ħamja tat-test, biex l-elementi jiffurmaw saff protettiv ta’ ossidu. Segwi l-istruzzjonijiet tal-manifattur tiegħek għall-ittestjar u l-bdil tal-elementi.

Ċrieki u vireg

L-industrija Brittanika użat ukoll żewġ indikaturi oħra tax-xogħol tas-sħana. Iċ-ċrieki ta’ Bullers huma diski ċatti li jiċkienu skont ix-xogħol tas-sħana u jitkejlu bi strument tal-kejl wara l-ħami. Il-vireg ta’ Holdcroft, mill-1898, jinżlu fin-nofs fuq żewġ appoġġi, l-idea wara l-virga tas-sitter. Ma sibna l-ebda tabella li tikkonverti l-waħda jew l-oħra f’numri tal-koni Orton, għalhekk din il-gwida tuża l-koni Orton; nippjanaw li nittrattaw iċ-ċrieki u l-vireg f’verżjoni ta’ wara.

Sorsi

• Orton: Using Orton Pyrometric Cones (tabella tal-koni, ©2001)
• Orton: Cones and Firing, a practical guide to successful firings (©2019)
• Orton: Pyrometric cones FAQ
• Dawson: Kiln-Sitter Operating Manual, mudelli LT-3 u LT-3K
• L&L Kiln: Manual kiln operation with kiln sitters
• L&L Kiln: Orton firing tips
• L&L Kiln: Pyrometric cones
• L&L Kiln: DynaTrol controller manual
• L&L Kiln: The ceramic process
• Bracker's Good Earth Clays: Firing schedule for manual kilns
• Ceramics Monthly: Bisque Firing 101
• Ceramics Monthly: Tips and Tools: The Kiln Sitter
• Digitalfire: BQ1000 bisque firing schedule
• Digitalfire: PLC6DS cone 6 drop-and-soak schedule
• Digitalfire: C6DHSC cone 6 drop-and-hold slow-cool schedule
• Digitalfire: Bisque
• Glazy: Firing
• Skutt: Ceramic kilns, using the product
• Skutt: KilnMaster operating manual
• Boston University Environmental Health and Safety: Kiln awareness reminder
• Potclays: The difference between stoneware and earthenware
• Wikipedia: Pyrometric cone
• Wikipedia: Pyrometric device